EN 60335 (resmi güncel adıyla EN IEC 60335, en güncel sürüm EN IEC 60335-1:2023) ailesi, Avrupa pazarına sunulan ev tipi elektrikli cihazların güvenlik gerekliliklerini tanımlayan standart serisidir. EN 60335-1 “genel gereklilikler” temel standarttır; EN 60335-2-X alt standartları (vakumlu süpürge, ütü, çamaşır makinesi, tost makinesi, …) her cihaz kategorisine özgü ek şartları belirler. LVD 2014/35/AB (Alçak Gerilim Direktifi) çerçevesinde uygulanır; CE işareti için üretici hem 60335-1 hem ilgili 60335-2-X’e uygunluk göstermek zorundadır. (Not: CENELEC’in IEC ile uyumlandırmasından sonra standart adı “EN 60335″ten “EN IEC 60335″e güncellendi; her iki form da aynı standardı işaret eder.)
Standart künyesi
| Standart kodu (Güncel CENELEC baskısı) | EN IEC 60335-1:2023+A11:2023 |
| LVD harmonize listesinde (Resmi Gazete’de cited versiyon) | EN 60335-1:2012+A11:2014+A13:2017+A1:2019+A14:2019+A2:2019+A15:2021+A16:2023 |
| İlgili direktifler / tüzükler | LVD 2014/35/AB EMC 2014/30/AB RoHS 2011/65/AB WEEE 2012/19/AB |
| Kapsam | Ev ve benzeri yerlerde kullanılan tüm elektrikli cihazların genel güvenlik gereklilikleri (250 V tek fazlı / 480 V çok fazlı altı) |
Not: Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nde (LVD 2014/35/AB harmonize listesi) henüz güncel CENELEC baskısı işlenmediğinden, “presumption of conformity” (uygunluk varsayımı) hâlâ önceki baskı üzerinden sağlanır. Pratik olarak piyasa yeni baskıyı kullanmaktadır.
CE belgelendirmenin 5 ana aşaması — soldan sağa süreç akışı
EN 60335 nedir ve neden önemlidir?
Elektrikli bir ev aleti — vakumlu süpürge, ütü, tost makinesi, çamaşır kurutucu — Avrupa pazarına girmeden önce kullanıcı için belirli bir güvenlik eşiğini geçmelidir. Bu eşik soyut bir “güvenli olsun” beklentisi değil, ölçülebilir test kriterleri bütünüdür: yalıtım direnci, dielektrik dayanım, termal sınır sıcaklıkları, anormal çalışma senaryoları, mekanik dayanım, IP koruma seviyesi ve EMC. EN 60335 serisi bu kriterleri ürün bazında net tanımlar. Her üretici/ithalatçı, CE işaretini iliştirmeden önce bu testleri akredite bir laboratuvarda yaptırır ve sonucu teknik dosyasında saklar (10 yıl).
Serinin kritik özelliği: EN 60335-1 tek başına yeterli değildir. Genel gereklilikler çerçevesi verir; ürününüz bir vakumlu süpürge ise EN 60335-2-2 ek gereklilikleri, bir çamaşır makinesi ise EN 60335-2-7 uygulanır. İki standart beraber ürüne uygulanır ve birbirini tamamlar. Alt standart genellikle üst standartın bir maddesini revize eder veya özelleştirir; çakışma durumunda 2-X öncelikli.
EN 60335 serisinin yapısı
Seri üç katmanlı bir hiyerarşiye sahiptir:
- EN 60335-1 (Part 1 — Genel Gereklilikler): Tüm ev tipi elektrikli cihazlar için ortak baz. Yalıtım, sıcaklık, kaçak akım, anormal çalışma, mekanik dayanım, işaretleme ve talimat.
- EN 60335-2-X (Part 2 — Ürün Özelinde): Her cihaz kategorisi için bağımsız alt standart. X, ürünün kategori numarasıdır (2-2 vakumlu, 2-3 ütü, 2-25 mikrodalga, vb).
- Yardımcı standartlar: IP kodu için EN 60529, IK darbe dayanımı için EN 62262, EMC için EN 55014, pil için EN 62133-2, gibi.
Ürünün mimarisi karmaşıklaştıkça birden fazla alt standart birlikte uygulanabilir. Örn. bir akıllı ıslak-kuru süpürge + mop robotu: EN 60335-2-2 (kuru vakum) + EN 60335-2-10 (ıslak zemin bakım) + EN 62133-2 (pil) + RED 2014/53/AB (Wi-Fi modülü).
Cihaz sınıfları — I, II, III
EN 60335 üç elektriksel koruma sınıfını tanımlar:
- Sınıf I (topraklı): Ana izolasyon + koruma toprağı. Metal muhafazalı büyük cihazlar (çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, fırın). Topraklama zorunlu, aksi halde tehlikeli.
- Sınıf II (çift yalıtım, topraksız): Ana + ek izolasyon birlikte kullanıcıyı korur. Topraklama yoktur. Küçük ev aletleri (ütü, blender, tost makinesi). Sembol: içiçe iki kare.
- Sınıf III (güvenli düşük gerilim, SELV): Nominal gerilim ≤ 50 V AC / 120 V DC. Şarjlı cihazlar ve düşük gerilim elektronik ürünler. Cihaz gövdesi + kullanıcı arası izolasyon zorunluluğu azalır fakat güç kaynağı (adaptör) kendi başına EN 62368-1 sertifikalı olmalıdır.
Sınıf seçimi tasarım erken aşamada yapılır ve tüm test senaryolarını etkiler. Yanlış sınıf etiketleme sık hatadır — örn. Sınıf II iddiası ile metal aksam topraksız üretmek (ki metal muhafaza pratikte Sınıf I gerektirir).
EN 60335 ortak test kapsamı (Part 1 maddelerinin özeti)
- İşaretleme ve talimat (madde 7): Etiket okunabilir ve silinmez, kullanıcı kılavuzu her yetkilendirilmiş dil için (çoğunlukla 24 AB dili) sağlanır.
- Güç girişi (madde 8): Nominal gerilim, frekans, güç tüketimi etiketle uyumlu olmalı.
- Sıcaklık artışı (madde 11): Normal çalışmada muhafaza ve iç parçaların maksimum sıcaklıkları sınırın altında.
- Yalıtım direnci ve dielektrik dayanım (madde 13, 16): 1000-3000 V test gerilimi 1 dakika, izolasyon bütün olmalı.
- Kaçak akım (madde 13): Normal çalışmada ≤ 0,75 mA (Sınıf II) veya ≤ 3,5 mA (Sınıf I).
- Anormal çalışma (madde 19): Arıza senaryoları (fan bloke, termostat bozuk) — cihaz güvenli sonlanmalı.
- Kararlılık ve mekanik tehlikeler (madde 20, 21): Devrilme, düşme, mekanik hareket kapağı.
- Malzeme dayanıklılığı (madde 30): Plastiklerde glow-wire testi (550°C – 850°C).
- Elektriksel bileşenler (madde 24): Anahtar, termostat, motor spec-uyumlu olmalı.
- Kordon ve iç tel (madde 25): Güç kablosu çekme + bükme testi, iç tel kesit ve izolasyon.
Her 60335-2-X alt standart, bu maddelerden ilgili olanları özelleştirir (örn. kurutucuda 19 anormal çalışma tiftik senaryosunu ekler, 2-11 madde 19.104).
EN 60335 serisi spoke haritası (Faz 1)
Aşağıda bu pillar’ın bağladığı 11 alt standart (Faz 1) listelenir. Her satır ilgili ürün ailesine özel spoke’a yönlendirir:
| Alt standart | Ürün ailesi | Rehber |
|---|---|---|
| EN 60335-2-2 | Vakumlu süpürge ve su emici temizleyiciler | Rehberi oku → |
| EN 60335-2-3 | Elektrikli ütüler, buharlı ütüler, dikey buhar | Rehberi oku → |
| EN 60335-2-4 | Santrifüj (dönen sepet) çamaşır kurutucular | Rehberi oku → |
| EN 60335-2-5 | Bulaşık makineleri | Rehberi oku → |
| EN 60335-2-6 | Sabit pişirme cihazları (ankastre fırın, ocak) | Rehberi oku → |
| EN 60335-2-7 | Çamaşır makineleri | Rehberi oku → |
| EN 60335-2-8 | Tıraş makineleri, epilatörler, kişisel bakım kesim cihazları | Rehberi oku → |
| EN 60335-2-9 | Tost makinesi, ekmek kızartıcı, taşınabilir ızgaralar | Rehberi oku → |
| EN 60335-2-10 | Zemin bakım, buharlı paspas, halı şampuanlama | Rehberi oku → |
| EN 60335-2-11 | Çamaşır kurutma makineleri (havalandırmalı, yoğuşmalı, ısı pompalı) | Rehberi oku → |
| EN 62262 | IK darbe dayanım kodu (muhafaza mekanik koruma) | Rehberi oku → |
Faz 2 ve 3 kapsamında eklenecek alt standartlar (planlanıyor): 2-12 (elektrikli blanketler), 2-13 (fritözler), 2-14 (mutfak makineleri), 2-15 (sıvı ısıtıcılar), 2-23 (cilt/saç ısı cihazları), 2-24 (buzdolapları), 2-25 (mikrodalga), 2-27 (UV/IR lamba), 2-30 (oda ısıtıcılar), 2-40 (ısı pompaları), 2-45 (taşınabilir ısıtmalı aletler), 2-80 (vantilatörler).
EN 60335 standardı CE belgelendirme sürecinde hangi yönetmeliklerle örtüşüyor
EN 60335’i çerçeveleyen direktifler
- LVD 2014/35/AB (Alçak Gerilim): 50-1000 V AC / 75-1500 V DC arası her elektrikli ürün için temel güvenlik direktifi. 60335 serisi LVD harmonise standartıdır — uyum, LVD uyumu kabul edilir.
- EMC 2014/30/AB: Elektromanyetik uyumluluk. Ev aletleri için EN 55014-1 (emisyon) + EN 55014-2 (bağışıklık) uygulanır.
- RED 2014/53/AB: Radyo Ekipmanı Direktifi. Wi-Fi / Bluetooth / Zigbee modül içeren akıllı ev aletleri bu direktife de tabi.
- RoHS 2011/65/AB: Kısıtlı madde direktifi. 6+4 madde (Cd, Pb, Hg, Cr⁶⁺, PBB, PBDE + 4 ftalat) konsantrasyon sınırları.
- Ecodesign (2009/125/EC çerçeve): Enerji verimliliği ve onarılabilirlik gereklilikleri ürün özelinde yönetmeliklerle (çamaşır makinesi için 2019/2023, vb).
- Enerji Etiketi (2017/1369): Enerji sınıfı etiketi + EPREL veritabanı kaydı.
- WEEE 2012/19/AB: Elektrikli/elektronik atık yönetimi; üretici kayıt + geri dönüşüm tahsis zorunlu.
- REACH 1907/2006: Kimyasal madde Annex XVII kısıtlamaları (PFOA, PFAS, kurşun ağır metal alaşımları).
Tipik CE belgelendirme adımları
- Kapsam analizi: Ürün hangi 60335-2-X kapsamında, ayrıca hangi direktifler (EMC, RED, Ecodesign) uygulanır.
- Tasarım + teknik dosya başlangıcı: Şema, liste (BOM), kritik bileşen sertifikaları (motor, rezistans, termal sigorta, plastik glow-wire sınıfı, kablo tedarikçi onayı).
- Ön test (pre-compliance): Üretici veya akredite lab, prototipte kritik maddeleri erken test eder. Başarısızlık tasarım değişikliği gerektirir — seri üretimden önce çözülmeli.
- Tam test (compliance): Akredite lab EN 60335-1 + 60335-2-X + EMC + (varsa) RED + (varsa) EN 62262 + enerji ölçümü.
- Test raporları + DoC (Uygunluk Beyanı) hazırlığı: DoC, her direktif için uyguladığınız harmonise standart listesini içerir.
- CE işareti + etiketleme: CE işareti, üretici bilgisi, model no, elektrik değerleri etikete basılır. Kullanıcı kılavuzu AB dillerinde çoklu dil olmalı.
- Pazara sunum + arşivleme: DoC ürünle birlikte sunulur, teknik dosya 10 yıl saklanır, pazar denetimi talep ederse sunulur.
Sıkça sorulan sorular
Hayır. 60335-1 genel çerçevedir; ürününüzün kategorisine denk 60335-2-X’i de uygulamanız zorunludur. Akredite lab test raporunuz “60335-1 + 60335-2-X” şeklinde çift standart uygulandığını göstermelidir. Ürününüz hiçbir 2-X’e girmiyorsa — bu nadir — lab “60335-2-X kapsamı dışı, 60335-1 tek başına” şeklinde gerekçelendirmeli.
LVD, üreticiye self-declaration seçeneği verir — teknik dosyayı kendiniz hazırlayıp DoC imzalayabilirsiniz. Ancak pazar denetiminde uyumluluk kanıtı istendiğinde “akredite olmayan test raporu” zayıftır. Pratik olarak: küçük/basit ürün self-certification yapılabilir; complex ev aletleri için akredite lab raporu neredeyse zorunlu (sigorta, distribütör talebi, retailerin QA listesi).
Avrupa’da CE için en tanınmış olanlar: TÜV Rheinland, TÜV SÜD, Intertek, SGS, DEKRA, VDE, Bureau Veritas. Türkiye’de: TSE, UDEM, TÜRKAK akredite bağımsız labları. Lab seçerken: (a) 60335-2-X sertifikasyon kapsamı olmalı (her lab her alt standardı akreditelenmemiş), (b) rapor dili İngilizce ya da uluslararası kabul görür, (c) ITS / IEC CB Scheme üyeliği varsa farklı ülke pazarlarında paralel kabul sağlar.
CB sertifikası IEC 60335 bazlıdır (Avrupa EN değil). Avrupa pazarına girmek için CB sertifikasını EN 60335’e “dönüştürmeniz” gerekir — çoğu akredite lab bunu iç süreçle yapar (CB raporunu referans alıp EN farkları tamamlar). Sadece CB yetmez, EN bazlı DoC şart.
Herhangi bir zamanda — şikayet, rastgele örnekleme veya sektörel denetim kampanyası. Türkiye için Ticaret Bakanlığı + Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı; AB için her üye ülkenin kendi kurumu (Almanya BAM, Fransa DGCCRF, vb). Denetim: ürün alınır, lab’a gönderilir, önemli maddeler yeniden test edilir. Başarısız → pazardan geri çağırma + para cezası + itibar kaybı.
LVD madde 5(4): 10 yıl. Ürün pazardan çekildikten sonra da 10 yıl devam eder. Dosya elektronik ya da basılı olabilir; pazar denetimi talep ettiğinde “makul süre içinde” (genellikle 2 hafta) sunulmalıdır.
İkisinde de. AB mevzuatı, ithalatçıyı “pazarda konuyu temsil eden” olarak tanımlar. Üretici (yurtdışı) teknik dosyayı sağlamakla yükümlüdür; ithalatçı (AB içinde) dosyanın mevcut ve güncel olduğundan, ürünün CE işaretli olduğundan, etiketin doğru olduğundan emin olmalıdır. Üretici AB dışındaysa ithalatçı + yetkili temsilci (authorised representative) atama seçeneği var — bu durumda temsilci sorumluluğun bir kısmını üstlenir.
Tipik bir EN 60335 CE projesinin süre dağılımı (ürün karmaşıklığına göre değişir)
EN 60335 CE belgelendirme desteği
Ev tipi elektrikli cihaz üretiyor veya ithal ediyorsanız, doğru 60335-2-X alt standardının seçilmesi, akredite lab koordinasyonu, EMC + Ecodesign + WEEE paralel yönetmelik dosyalarının birleştirilmesi ve AB pazarına sunum öncesi DoC hazırlığı konularında tam danışmanlık sağlıyoruz. İlk aşama ürün kapsam analizi ücretsiz.
Ürün uygunluk değerlendirmesinden teknik dosyaya kadar uçtan uca destek.
Resmî kaynaklar
Bu standardın atıfta bulunduğu Avrupa direktifleri ve standardizasyon kuruluşları: