EN 60335-2-3: Ütü Güvenlik Standardı

EN IEC 60335-2-3:2016+A1:2020 standardı, ev ve benzeri yerlerde kullanılan elektrikli ütülerin (kuru, buharlı, basınçlı buhar kazanlı, seyahat, dikey askı buhar) güvenlik gerekliliklerini düzenler. LVD 2014/35/AB kapsamında CE belgelendirme sürecinde uygulanır. EN IEC 60335-1 ile birlikte okunur.

Standart künyesi

Not: Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nde (LVD 2014/35/AB harmonize listesi) henüz güncel CENELEC baskısı işlenmediğinden, “presumption of conformity” (uygunluk varsayımı) hâlâ önceki baskı üzerinden sağlanır. Pratik olarak piyasa yeni baskıyı kullanmaktadır.

CE belgelendirmenin 5 ana aşaması — soldan sağa süreç akışı

Ütüler neden EN 60335-2-3 kapsamındadır?

Ütü, ev ortamındaki en yüksek yüzey sıcaklığına sahip küçük ev aletlerinden biridir. Taban plakası 220°C’ye kadar çıkar, içinde basınçlı buhar bulunur ve kablosu sürekli hareket eder. Bu üç faktör bir araya gelince ciddi yanık, elektrik çarpması ve yangın riski yaratır. Kullanıcı çoğunlukla cihazı açık bırakır, devirir, sıcak tabanı yanlışlıkla elle tutar veya kabloyu çeker. 2-3, bu senaryoların hepsine karşı özel testler ve tasarım kuralları koyar.

Ütünün unutulma riski özellikle önemlidir — bu yüzden standart, kullanıcı 30–120 saniye hareketsiz bırakınca ütünün otomatik olarak ısıtmayı kesmesini şart koşar (auto-off). Dikey duruşta 8 dakika, yatay duruşta 30 saniye gibi senaryolar test edilir.

Buharlı modellerde ek olarak su haznesi, pompa ve buhar kanalının basınç testleri vardır. Buhar kazanlı (boiler) modellerde kazan 4–6 bara kadar çıkar; bu, cihazı sadece 2-3 değil aynı zamanda basınçlı kap güvenliği açısından da kontrol gerektiren bir sınıfa sokar.

EN 60335-2-3 kapsamı

• Ev tipi kuru ütüler
• Buharlı ütüler (tek parça, su haznesi entegre)
• Ayrık buhar kazanlı ütüler (generator iron / steam station)
• Seyahat ütüleri (katlanır saplı, çift voltaj)
• Dikey askı buhar cihazları (garment steamer, hand steamer) — el tipi
• Kordonsuz (dock-şarj) ütüler

Kapsam dışı

• Endüstriyel çamaşırhane ütü presleri: EN 60335-2-44’e gider.
• Sabit kumaş buhar üniteleri (mağaza tipi): EN 60335-2-85 kapsamındadır.
• Saç ütüleri / düzleştiricileri: EN 60335-2-23 (cilt ve saç bakım cihazları) kapsamındadır.

EN 60335-1 ile ilişki

EN IEC 60335-1‘in sıcaklık artışı, yalıtım, kablo bağlantıları ve anormal çalışma hükümleri temel çerçeveyi oluşturur. 2-3, taban plakası sıcaklığı, kablo ısı dayanımı, devrilme testi ve auto-off süreleri için özelleştirilmiş sınırlar ekler. Üretici her iki standardın tam test bataryasını çalıştırmak zorundadır.

Ütülere özel gereklilikler (2-3 eklentileri)

• Madde 11.8 — Taban plakası sıcaklığı: En yüksek ayarda taban sıcaklığı 250°C’yi, kullanıcı tarafından dokunulabilen sap/gövde 95°C’yi (plastik) aşamaz.
• Madde 19.101 — Devrilme testi: Ütü, dikey veya yatay olarak düşürüldüğünde iç bağlantılar kopmamalı, yangın çıkmamalı, termal koruma devreye girmelidir.
• Madde 22.103 — Auto-off (otomatik kapanma): Ütü hareketsiz kaldığında sensör üzerinden ısıtma kesilmelidir. Dikey konumda max 8 dakika, yatay konumda max 30 saniye.
• Madde 22.104 — Kablo ısı dayanımı: Besleme kablosu sıcak taban plakasına değdiğinde 30 saniye içinde alev almamalı ve yalıtım çatlamamalıdır (kablo tipi: H05SS veya H05RR önerilir).
• Madde 15.101 — Su haznesi sızdırmazlığı: Buharlı ütünün su haznesi normal ve 30° eğim senaryolarında elektrik aksamına su sızdırmamalıdır.
• Madde 25.14 — Kablo çekme / bükme: 20.000 bükme döngüsü — ütü kablosu en çok hareket eden kablodur, standart bunu yansıtır.
• Madde 21.102 — Basınçlı buhar kazanı (varsa): Kazan 2× nominal basınçta 1 dakika patlama testi, güvenlik valfi 1.1× nominalde açılmalıdır.

Test süreci

1. Yapısal kontroller: Sınıf I veya Sınıf II, topraklama sürekliliği (<0.1 Ω), IP seviyesi.
2. Elektriksel testler: Dielektrik dayanım (ütü için tipik 3000 V, kazanlılar 3750 V), yalıtım direnci (>2 MΩ), kaçak akım.
3. Termal testler: En yüksek ayarda sürekli çalışma — taban sıcaklığı, sap sıcaklığı, kablo sıcaklığı ölçülür. Dikey ve yatay pozisyonlarda ayrı ayrı.
4. Mekanik testler: Düşürme (80 cm), kablo bükülme (20.000 döngü), kablo çekme (25 N × 100 kez).
5. Anormal çalışma: Kuru çalışma (su haznesi boş), termostat arızalı, hava girişi tıkalı, kazan aşırı basınç.
6. Auto-off fonksiyonu: Dikey 8 dk + yatay 30 sn — zamanlayıcı tolerans ±15%.
7. EMC: EN 55014-1 + EN 55014-2 — özellikle PWM kontrollü elektronik ütülerde emisyon.

CE belgelendirme süreci

1. Teknik dosya: Patlatılmış çizim, devre şeması, sıcaklık haritası, termostat veri sayfası, su haznesi malzeme belgesi (ör. BPA-free).
2. Akredite lab testi: EN 60335-1 + EN 60335-2-3, EN 55014 EMC. Kazanlı modellerde basınç testi.
3. Ecodesign (AB) 2019/2023: Stand-by güç tüketimi (<0.5 W) ve enerji etiketi gereksinimleri uygulanabilir — 2023’ten sonra kuvvetli.
4. REACH: Teflon kaplı tabanlarda PFOA/PFAS kontrolü.
5. DoC + CE işareti + 10 yıl teknik dosya saklama.

Sıkça sorulan sorular

İlgili standartlar ve yönetmelikler

• EN IEC 60335-1 (ana rehber)
• LVD 2014/35/AB
• EN 55014-1 + EN 55014-2 — EMC
• PED 2014/68/AB — büyük buhar kazanlı modellerde potansiyel uygulanabilirlik
• Ecodesign (AB) 2019/2023 — stand-by güç tüketimi
• EN 60335-2-9 — tost / ızgara (ısı kullanan ev aleti kardeş standart)

Ütü CE belgelendirme desteği

Ütü üreticileri veya ithalatçıları için EN 60335-2-3 test dosyası hazırlığı, auto-off fonksiyonunun doğrulanması, kazanlı modellerde PED tetikleme analizi ve AB DoC süreçleri için danışmanlık sağlıyoruz.

Resmî kaynaklar

Bu standardın atıfta bulunduğu Avrupa direktifleri ve standardizasyon kuruluşları:

• LVD 2014/35/AB — AB Resmî Gazete
• EMC 2014/30/AB — AB Resmî Gazete
• CENELEC — Avrupa Elektroteknik Standardizasyon Kuruluşu
• AB Resmî Gazete — LVD altında harmonize standartlar listesi