ISO 45001 Belgesi nedir, nasıl alınır?

CE Danışmanı, ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi Belgesi almanıza yardım eder. CE Danışmanı ISO 45001 Belgesi alımında güvenli, etkin ve profesyonel hizmet sunmaktadır. Bu makalede size ISO 45001 Sistemi ve belge alımı süreçleri hakkında detaylı bilgi vereceğiz.

ISO 45001 belgesi nedir, ISO 45001 belgesini kimler alabilir, ISO 45001 belgesi nasıl alınır, ISO 45001 zorunlu mu, ISO 45001 neden gereklidir, ISO 45001 risk nedir gibi tüm sorularınızın yanıtını bu makalede bulacaksınız.

ISO 45001 Standardı Nedir?

ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi standardı, iş sağlığı ve güvenliğini artırmak, tehlikeleri ortadan kaldırmak ve İSG (İş Sağlığı Güvenliği) risklerini en aza indirgemek, İSG fırsatlarından yararlanmak ve İSG yönetim sistemi olumsuzluklarını ele almak amacıyla bir İSG yönetim sistemi kurmak, uygulamak ve yürütmek isteyen her kuruluş için geçerlidir.

ISO 45001 sertifikası;

• İşyerlerinde riskleri değerlendirmeyi,
• Yasal gerekliliklere uyumu sağlamayı,
• İşçi katılımını teşvik etmeyi,
• Acil durum planlarını hazırlamayı,
• Sürekli iyileştirmeyi içeren bir sistem yaklaşımı sunar.

ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi, genel bir standarttır. Her tip ve büyüklükte organizasyonlar için imalat, ticaret veya hizmet sektörlerinde uygulanabilir. İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin zararlar oluşmadan önlenmesini hedefler. Performansı iyileştirmeye yöneliktir. Gönüllülük esasına dayanır. Ancak bir kez sistem kurulursa standartların gereklerine uymak zorunludur. Sistem bazlıdır. Kurulan sistem, dokümante edilmiş prosedürlerle desteklenmelidir.

Yönetim Sistemleri ve Getirileri Nelerdir?

Yönetim sistemi, bir kuruluş tarafından amaçlarına ulaşmak için gereken görevleri yerine getirebilmesini sağlamak için kullanılan bir dizi politika, süreç ve prosedürdür. Amaçları şunlardır:

• Tüm faaliyetler için standartlar ve yönetimleri belirlemek,
• Verimin artması,
• Maliyetin azalması,
• İş kazalarının engellenmesi,
• Zaman yönetiminin sağlanması,
• Sürdürülebilir yönetimin sağlanması.

ISO 45001 Kim Tarafından Hazırlandı?

İsviçre’de bulunan ve dünyanın ilk uluslararası iş sağlığı ve güvenliği standardı olan ISO (International Organization for Standardization) TC/ 283 nolu İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sitemleri Teknik Komitesi tarafından hazırlanmıştır.

ISO 45001 Tarihi

1999 yılında OHSAS 18001 1999 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi Standardı yayımlandı. 2004’te OHSAS 18001 2004 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi Standardı, 2007’de OHSAS 18001 2007 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi Standardı olarak revize edildi. 2018 yılında ise ISO 45001 2018 İş Güvenliği Yönetim Sistemleri Standardı devreye girdi.

ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi İçeriği

ISO 45001’de planlama, uygulama, kontrol ve önlem alma süreçleri belirlenmiştir.

Bağlamın Oluşturulması (4. Bölüm)

Süreçlerin Belirlenmesi (4. Bölüm)

Liderlik ve Organizasyonun Belirlenmesi (5. Bölüm)

Çalışanlar ile İstişare ve Çalışan Katılımı (5. Bölüm)

İSG Politikası (5. Bölüm)

Süreç Risk Analizleri (6. Bölüm)

Tehlike Tespiti ve Risk Değerlendirme (6. Bölüm)

Uyum Yükümlüklerinin Belirlenmesi (6. Bölüm)

İSG Amaçlar ve Hedefler (6. Bölüm)

İletişim Kanalları (7. Bölüm)

Kaynakların Belirlenmesi (7. Bölüm)

Liderlik Yönetimi ve Uygulanması (5. Bölüm)

Süreç Risk Analizi Aksiyonları (6. Bölüm)

Yetkinlik ve Farkındalıkların Yönetimi (7. Bölüm)

Dokümante Edilmiş Bilginin Oluşumu (7. Bölüm)

Tehlikeleri Ortadan Kaldırmak ve İSG Riskleri Azaltma (8. Bölüm)

Değişiklik Yönetimi (8. Bölüm)

Satın Alma ve Tedarikçi/Taşeron Yönetimi (8. Bölüm)

Acil Durum Hazırlığı, Tatbikatlar (8. Bölüm)

Operasyonel Saha Denetimleri (8. Bölüm)

Performans Değerlendirme (9. Bölüm)

Uyum Yükümlülükleri, Uyum Kontrolleri (6. Bölüm)

İç Denetimler (9. Bölüm)

Yönetimi Gözden Geçirme (9. Bölüm)

Uygunluğun Değerlendirilmesi-Düzeltici Faaliyet Yönetimi (10. Bölüm)

Kurul Toplantıları (10. Bölüm)

Kaynak Yönetimi (7. Bölüm)

Sürekli İyileştirme Faaliyetleri (10. Bölüm)

Olay, Uygunsuzluk ve Düzeltici Faaliyet (10. Bölüm)

İlgili Taraflar Kimlerdir, İhtiyaç ve Beklentileri Nelerdir?

ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi’nin ilgili tarafları şunlardır:

• Yasal otorite
• Müşteriler
• Tedarikçiler
• Sivil Toplum Kuruluşları
• Çalışanlar
• Finans kurumları
• Sigorta kurumları

İlgili tarafların beklentileri şunlardır:

• Yasalara uyum
• Müşteri özel isteklerinin karşılanması
• Mahkeme kararlarına uyum
• Şeffaflık
• Standartlara uyum
• Hedeflere uyum

Kurumsal Görev, Yetki ve Sorumluluklar

Üst yönetim, kuruluş içerisinde tüm seviyelerde, İSG yönetim sistemi içindeki ilgili görevler için sorumlulukların ve yetkilerin belirlendiğini, iletildiğini ve dokümante edilmiş bilginin sürekliliğinin sağlandığını güvence altına almalıdır.

Kuruluşun her seviyesindeki çalışanlar, üzerinde kontrol sahibi oldukları faaliyetler için İSG yönetim sistemi açısından sorumluluğu üstlerine almalıdır.

Operasyonel Planlama

Operasyonel planlama sırasında; ilk yapılması gereken uygunsuzluğu kökünden çözmektir. Personelin değişimi, personelde faaliyet (KKD kullanımı gibi) en son alınması gereken faaliyetler olmalıdır.

Uygunsuzlukların ortadan kaldırılması için aşağıdaki hususlar dikkate alınmalıdır:

• Yeteli kişisel koruyucu donanım kullanımı,
• Eğitim dahil idari kontrollerin kullanımı,
• Mühendislik kontrolleri ve/veya işin yeniden organize edilmesi,
• Daha az tehlikeli bir malzeme, süreç, operasyon veya ekipmanla değiştirme,
• Tehlikeyi ortadan kaldırma.

Değişiklik Yönetimi

Kuruluş, İGS performansını etkileyen geçici ve sürekli değişikliklerin planlı bir şekilde uygulaması ve kontrolü için prosesler oluşturmalıdır.

Bu prosesler arasında şunlar sayılabilir:

• Yeni veya ürün, hizmet ve süreçlerde yapılan değişiklikler: Çalışma yeri ve çevresi, iş/işyeri organizasyonu, çalışma şartları, ekipman işgücü.
• Yasal ve diğer şartlardaki değişiklikler
• Tehlikeler ve İGS riskleri ile ilgili veri ve bilgilerdeki değişiklikler
• Bilgi ve teknolojideki gelişmeler.

Satın Alma

ISO 45001’de satın alma en önemli maddelerden biridir. Satın alma faaliyetlerinde aşağıdaki faaliyetler kontrol altına alınmalıdır:

Kuruluşu etkileyen yüklenici faaliyetleri ve operasyonları (Temizlik, güvenlik, yemekhane gibi)

Yüklenicinin kendi çalışanlarını etkileyen faaliyetleri ve operasyonları (Makine ve kimyasal madde gibi teknik satın almalar)

İşyerindeki diğer ilgili tarafları etkileyen yüklenici faaliyetleri ve operasyonları (İnşaat ve alt yapı gibi çalışmalar.)

Kuruluş, İSG yönetim sisteminin şartlarının yükleniciler ve çalışanları tarafından karşılandığından emin olmalıdır. Kuruluşun satın alma süreçleri, yüklenici seçimine ilişkin İSG kriterlerini de tanımlamalı ve uygulamalıdır.

Uygunluğun Değerlendirilmesi

Kuruluş, yasal şartlara uygunluğu değerlendirmek için proses/prosesler oluşturmalı, uygulamalı ve sürekliliğini sağlamalıdır.

Kuruluşun şunları yapması gerekir:

• Uygunluğu değerlendirme sıklığını ve yöntemleri belirlemeli,
• Uygunluğu değerlendirmeli ve gerektiğinde faaliyet gerçekleştirmeli,
• Yasal şartlar ve diğer şartlara uygunluk durumunu anlama ve bu konuda edinilen bilgi birikiminin sürekliliğini sağlamalı,
• Uygunluk değerlendirmesinin sonuçlarına ait dokümante edilmiş bilgiyi muhafaza etmelidir.

Yönetimin Gözden Geçirilmesi

Kuruluşun üst yönetimi, planlanan aralıklarla, İSG yönetim sistemini uygunluğu, yeterliliği ve etkinliğinin sürekliliğini güvence altına almak amacıyla gözden geçirmelidir.

Gözden geçirme sırasında aşağıdaki hususlar değerlendirilmelidir:

• Önceden yapılan yönetimin gözden geçirmelerindeki faaliyetlerin durumu,
• İSG yönetim sistemi ile ilgili dış ve iç hususlardaki değişiklikler,
• İSG politikası ve İSG hedeflerine ulaşma derecesi,
• Kuruluşun İSG performansı hakkında bilgi (Olaylar, uygunsuzluklar, düzeltici faaliyetler, sürekli iyileştirme, izleme ve ölçme sonuçları, yasal şartlar ve diğer şartlara uygunluk denetimleri vb)
• Etkin bir İSG yönetim sisteminin sürekliliği için kaynakların yeterliliği,
• İlgili taraflarla iletişim,
• Sürekli iyileştirme için fırsatlar.

ISO 45001 Standardı Nereden Alınır?

Standart, Türkiye’ de yetkili tek merci olan Türk Standartları Enstitüsü’nün (TSE) web sitesine üye olunarak, standart arama/satın alma bölümü kullanılarak ve online ödeme yapılarak satın alınır.

ISO 45001 Belgesi Nasıl Alınır?

ISO 45001 Belgesi almak isteyen firmalar, dokümantasyon sürecini tamamlayarak sertifika ve denetim için başvuruda bulunabilir.  ISO tarafından 45001 Belgelendirme Başvuru Formu’nu doldurmanız talep edilir. Formun doldurulmasının ardından ISO fiyat teklifi ve sözleşme sunar. Baş Denetçi tarafından ziyaret planlanır.  Denetim değerlendirmesinde Baş Denetçi;

• Belgelendirme başvuru prosedürü ile gönderdiğiniz verilerin doğruluğunu teyit eder,
• Yönetim sisteminin konvansiyonel sistemin gerekliliklerine uygunluk durumunu teyit eder,
• İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Yönetim Sistemi’nin işleyişini doğrular,
• ISO 45001 Kapsamı’nı doğrular,
• Yasal mevzuat uyumunu değerlendirir ve doğrular.

Değerlendirme sonucunda Baş Denetçi, herhangi bir uygunsuzluğu veya denetim sürecinin bir diğer aşamaya ilerleme şansını tanımlayan bir rapor hazırlar.

Uygunsuzluk var ise kapatıldıktan sonra 2. Aşama programına geçilir. 2. Aşama denetim değerlendirme ziyareti için şirket ile uygun bir zaman tespit edilir. Baş Denetçi, 2. Aşama ISO 45001 Denetim Planı’nı oluşturarak Denetim Plan Formu’nu doldurur.

2. Aşama Denetim Değerlendirmesi:  2. Aşama saha değerlendirme denetimindeki amaç; İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi’nin kriter ve şartlarının gerektirdiği taleplerin tam olarak karşılandığını teyit ve tescil etmektir.

Bu aşamadaki denetim değerlendirmesinde Baş Denetçi;

• Uygulanan yönetim sisteminin şeklini, yapısını, uygulamalarını ve uygunluk durumunu objektif kanıt toplayarak kayıt altına alır,
• Belgelendirme kapsamında tanımlanan faaliyetlerim ve süreçlerin örneklendirme metodu ile denetimini gerçekleştirir,
• Yönetim sisteminin dış saha faaliyetleri varsa oralarda da sistemin etkinliğini değerlendirmek için denetimler yapar,
• Ortaya çıkan uygunsuzlukları veya sürekli iyileştirme için fırsatları belirtir,
• Şirket ile bir ara gözetim programı oluşturur ve ilk yıllık gözetim ziyareti için bir tarih üzerinde mutabakat sağlar.

Şayet uygunsuzluk var ise, düzeltici faaliyetlerin gerçekleşmesi ve bu düzeltmelerin Baş Denetçi tarafından kabul edilmesi gerekir.

• Belgelendirmeyi tanımlayan zorunlu prosedür, IAF ve Akreditasyon Organı (IAS, TÜRKAK gibi) rehberleri gereklilikleri gereği uygunluk giderme ve onaylatma faaliyetleri 45 gün ile sınırlandırılmıştır. Bu sürede işlemlerini yapan şirketler İş Güvenliği Belgesi almaya hak kazanır.

Danışmanlarımızla iletişime geçerek ayrıntılı bilgi alabilirsiniz.

ISO 45001:2018 Standart Maddeleri

• 1 Kapsam
• 2 Bağlayıcı atıflar
• 3 Terimler ve tanımlar
• 4 Kuruluşun bağlamı

o          4.1 Kuruluşun ve bağlamının anlaşılması

o          4.2 Çalışanlar ve diğer ilgili tarafların ihtiyaç ve beklentilerinin anlaşılması

o          4.3 İSG yönetim sisteminin kapsamının belirlenmesi

o          4.4 İSG yönetim sistemi

• 5 Liderlik ve çalışan katılımı

o          5.1 Liderlik ve taahhüt

o          5.2 İSG politikası

o          5.3 Kurumsal görev yetki ve sorumluluklar

o          5.4 Çalışanların görüşlerinin alınması ve çalışanların katılımı

• 6 Planlama

o          6.1 Risk ve fırsatları belirleme faaliyetleri

o          6.1.1 Genel

o          6.1.2 Tehlike tanımlaması ve risk ve fırsatları değerlendirme

o          6.1.3 Yasal şartlar ve diğer şartların belirlenmesi

o          6.1.4 Planlama faaliyeti

o          6.2 İSG hedefleri ve bunlara erişmek için planlama

o          6.2.1 İSG hedefleri

o          6.2.2 İSG hedeflerine erişmek için planlama

• 7 Destek

o          7.1 Kaynaklar

o          7.2 Yetkinlik

o          7.3 Farkındalık

o          7.4 İletişim

o          7.4.1 Genel

o          7.4.2 İç iletişim

o          7.4.3 Dış iletişim

o          7.5 Dokümante edilmiş bilgi

o          7.5.1 Genel

o          7.5.2 Oluşturma ve güncelleme

o          7.5.3 Dokümante edilmiş bilginin kontrolü

• 8 Operasyon

o          8.1 Operasyonel planlama ve kontrol

o          8.1.1 Genel

o          8.1.2 Tehlikeleri ortadan kaldırma ve İSG risklerini azaltma

o          8.1.3 Değişim yönetimi

o          8.1.4 Satın alma

o          8.2 Acil duruma hazır olma ve müdahale

• 9 Performans değerlendirme

o          9.1 İzleme, ölçüm, analiz ve performans değerlendirme

o          9.1.1 Genel

o          9.1.2 Uygunluk değerlendirmesi

o          9.2 İç tetkik

o          9.2.1 Genel

o          9.2.2 İç tetkik programı

o          9.3 Yönetimin gözden geçirmesi

• 10 İyileştirme

o          10.1 Genel

o          10.2 Olay, uygunsuzluk ve düzeltici faaliyet

o          10.3 Sürekli iyileştirme

• EK-A (bilgi için) İşbu dokümanın kullanımına dair kılavuz

o          EK-A kılavuzu diğer standartlarda olmayan bir özelliğe sahip olup ISO 45001:2018 iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi (İSG) standardının tüm maddelerinin nasıl uygulanması gerektiğini detaylı şekilde tarif etmektedir.