Basit Basınçlı Kaplar Yönetmeliği nedir? Basınçlı Kap CE Belgesi nasıl alınır?

CE Danışmanı, Basit Basınçlı Kaplar Yönetmeliği kapsamında CE işareti almanıza yardımcı olur. Bu makalede sizlere Basit Basınçlı Kaplar Yönetmeliği hakkında detaylı bilgi vereceğiz.

Basit Basınçlı Kaplar Yönetmeliği nedir, basit basınçlı kaplar nelerdir, Basit Basınçlı Kaplar Yönetmeliğinde CE işareti nasıl tanımlanır, basit basınçlı kaplar imalatçılarının ve ithalatçıların yükümlülükleri nelerdir, basınçlı kaplar üretiminde nelere dikkat edilmelidir, basınçlı kap sınıflandırılması nasıl yapılır, basınçlı kaplar üretiminde Avrupa onayı nasıl alınır, AB uygunluk beyanı nasıl alınır, CE işaretinin genel ilkeleri nelerdir, basınçlı kap CE belgesi nasıl alınır, onaylanmış kuruluş nedir gibi sorularınızın yanıtını bu makalede bulacaksınız.

Basınçlı kaplar CE Sertifikası, maksimum basıncı 0.5 bar’dan büyük olan kaplar için Avrupa Birliği standartlarına uygunluğu belgeler. Üreticiler, CE işareti alarak ürettikleri kapların asgari güvenlik, çevre koruma ve sağlık gereklerinin karşıladığını beyan etmektedir. Kabın üretimi tamamlandıktan sonra, üretici firmanın kendisi ya da onaylanmış kuruluş tarafından bu gerekliklerin yerine getirildiği doğrulanarak basınçlı kap için CE Belgesi düzenlenebilmektedir. CE işareti alan basınçlı kap üreticileri, ürünlerini Avrupa Birliği (AB) pazarına hızlı bir şekilde sokabilir.

Basit Basınçlı Kaplar Yönetmeliği 

Basit Basınçlı Kaplar Yönetmeliği, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından çıkarılmıştır. 2014/29/EU Basınçlı Kaplar Direktifi (SPVD) 2016 yılında 29877 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Yönetmeliğin amacı, basit basınçlı kapların karşılamaları gereken temel sağlık ve güvenlik gereklerini, bu ürünlerle ilgili piyasaya arz koşullarını, piyasa gözetimi ve denetimi esaslarını belirlemektir.

Basit Basınçlı Kaplar Yönetmeliği Kapsamındaki Kaplar Nelerdir?

Yönetmeliğin kapsamındaki kaplar şunlardır:

• 0,5 bar’dan daha yüksek iç basınca tabi tutulması amaçlanan, hava ve azot gazı içeren ve yakma amacı dışında kullanılan kaplar.
• Alaşımsız çelikten, alaşımsız alüminyumdan veya yaşlandıkça sertleşmeyen alüminyum alaşımdan yapılmış olan, basınç altında kabın direncine katkıda bulunan parçalar ve donanımlar.
• Dışa doğru bombeleşerek kapatılmış, dairesel kesitli ve/veya düz uçları silindirik olan kısımla aynı eksen etrafında dönen silindirik bölümden veya iki bombeli ucu aynı eksen etrafında dönen bir silindirik bölümün herhangi birinden yapılan kap.
• Kabın azami çalışma basıncı 30 bar’dan fazla ve bu basınç ile kabın kapasitesi 10.000 bar x litreden fazla olmayan kaplar.
• Asgari çalışma sıcaklığı -50 santigrat dereceden düşük; azami çalışma sıcaklığı ise çelik için 300 santigrat dereceden, alüminyum veya alüminyum alaşımlı kaplar için 100 santigrat dereceden fazla olmayan kaplar.

Basınçlı kaplar CE Belgesi, tanklar, kazanlar, boru sistemleri,  kompresörler, hidroforlar, vanalar, eşanjörler ve benzerleri için geçerlidir. Basınçlı ekipmanlar için düzenlenen CE Belgesi ise basınçlı borular, güvenlik aksesuarları, nozullar, kaldırma kulpları, flanşlar ve kaplinleri kapsar.

CE Belgesi kapsamını ilgilendiren hususlar; basınçlı kapların üretildiği malzeme, malzeme kalınlığı, birleştirme metodu, çalışma sıcaklığıdır.

Hangi Kaplar Kapsam Dışıdır?

Basit Basınçlı Kaplar Yönetmeliği şunları kapsamaz:

• Arıza durumunda radyoaktif yayılıma sebep olabilecek, özellikle nükleer amaçlı kullanım için tasarlanmış kaplar.
• Özellikle gemi ve uçakların çalıştırılması veya içine yerleştirilmesi amacına yönelik basınçlı kaplar.
• Yangın söndürücüler.

Avrupa Birliği Mevzuatına Uyum

Yönetmelik, 2014/29/AB sayılı Basit Basınçlı Kaplar Hakkında Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.

CE İşaretinin Tanımı

Yönetmelikte CE işareti şu şekilde tanımlanmıştır: İmalatçı tarafından iliştirilen ve kabın CE işaretinin konulmasını öngören teknik mevzuatın ilgili kuralarına uygun olduğunu gösteren işaret.

Bakanlığın Yetkileri Nelerdir?

Piyasada bulundurma ve hizmete sunma başlığı altında Bakanlığın yetkileri şunlardır:

Kapların uygun bir şekilde kurulması, bakımının yapılması ve amacına uygun olarak kullanılması halinde, kapların yönetmeliğin gereklerine uygun olması şartıyla piyasada bulundurulmasını ve hizmete sunulmasını sağlamak.

Temel Güvenlik Gerekleri Nelerdir?

PS x V çarpımı 50 bar x litreyi geçen kaplar, temel güvenlik gereklerini yerine getirir.

PS x V çarpımı 50 bar x litre veya daha az olan kaplar, genel kabul görmüş mühendislik ilkelerine uygun olarak tasarımlanır ve imal edilir.

İmalatçıların Yükümlülükleri Nelerdir?

İmalatçılar, PS x V çarpımı 50 bar x litreden fazla olan kapları piyasaya arz ederken, bu kapların temel güvenlik gereklerine uygun olarak tasarlandığını ve imal edildiğini temin eder. İmalatçılar, PS x V çarpımı 50 bar x litre veya daha az olan kapları piyasaya arz ederken, bu kapların genel kabul görmüş mühendislik uygulamalarına göre tasarlandığını ve imal edildiğini temin eder.

İmalatçılar ayrıca, PS x V çarpımı 50 bar x litreden fazla olan kap için, teknik dosya hazırlamalı ve ilgili uygunluk değerlendirmesi prosedürünü yürütmeli ve yürütülmesini sağlamalıdır.

PS x V çarpımı 50 bar x litreden fazla olan kabın uygun gerekliliklere uyumluluğunun bu prosedürle gösterilmesi durumunda AB uygunluk beyanı düzenlemeli, CE işaretini ve diğer ibareleri iliştirmelidir.

Ayrıca imalatçıların AB uygunluk beyanını ve teknik dosyayı, kabın piyasaya arz edildiği tarihten itibaren 10 yıl boyunca saklaması zorunludur.

İmalatçılar kaptan kaynaklanan bir riskin olması halinde uygunsuz kaplara ilişkin şikayetlerin kaydını tutarak kapları geri çağırır ve dağıtıcıları bilgilendirir.

İmalatçılar piyasaya arz ettikleri kapların takibi için kapların kimliklerini belirlemeye olanak sağlayan tip, seri veya parti kimlik bilgilerini kaba iliştirir.

İmalatçılar kabın üzerinde kendi adını, tescilli ticari adını veya tescilli ticari markasını ve iletişim kurulabilecek posta adresini belirtir.

Son olarak imalatçı, tüm bilgi ve belgeleri Bakanlığa sunar ve Bakanlık ile işbirliği yapar.

Yetkili Temsilcilerin Yükümlülükleri

Yetkili temsilci AB uygunluk beyanını ve teknik dosyayı, kabın piyasaya arz edildiği tarihten itibaren 10 yıl boyunca saklar.

Bakanlıktan gelen gerekçeli talep üzerine kabın uygunluğunu kanıtlamak için gereken tüm bilgi ve belgeleri sunar.

İthalatçıların Yükümlülükleri

İthalatçılar PS x V çarpımı 50 bar x litreden fazla olan kabın piyasaya arz edilmesinden önce uygunluk değerlendirilmesi prosedürünün imalatçı tarafından yürütülmesini sağlar.

İthalatçılar, imalatçıların teknik dosyayı düzenlediğinden, CE işareti ve ibarelerini taşıdığından emin olur.

İmal edilen kap temel güvenlik gereklerine uygun hale gelene getirilene kadar kabı piyasaya arz edemez.

İthalatçılar, kabın üzerinde veya kap ile birlikte sunulacak bir belgede kendi adını, tescilli ticari adını veya tescilli ticari markasını ve iletişim adresini belirtir.

İthalatçılar tarafından piyasaya arz edilmiş kabın risk oluşturduğu durumlarda gerekli önemleri alır ve Bakanlığı bilgilendirir.

Bu kaplar için AB uygunluk beyanının bir kopyasını 10 yıl boyunca saklar.

AB Uygunluk Beyanı Nedir?

AB uygunluk beyanı temel güvenlik gereklerinin yerine getirildiğini gösterir.

AB uygunluk beyanı sürekli güncellenir.

CE İşaretinin Genel İlkeleri

Yönetmeliğin Ek-III’ün 1’inci maddesinde belirtilen CE işareti ve ibareleri, kap veya veri plakasına görünür, okunaklı ve silinemez bir biçimde iliştirilir.

Kabın piyasaya arzından önce CE işareti iliştirilir.

CE işaretini, kabın imalat denetimi aşamasında bulunan onaylanmış kuruluşun kimlik numarası takip eder. Onaylanmış kuruluşun kimlik numarası, kuruluşun kendisi veya verdiği talimatlar doğrultusunda imalatçı veya yetkili temsilci tarafından iliştirilir.

Uygunluk Değerlendirme Faaliyetini Kimler Yürütebilir?

Uygunluk değerlendirme faaliyetlerini yerine getirmekle sorumlu personelin tüm uygunluk değerlendirme faaliyetlerini kapsayacak yeterlilikte teknik ve mesleki eğitime sahip olması gerekir.

Bu personelin uygunluk değerlendirme gereklilikleri konusunda yeterli bilgi birikimine ve değerlendirmeyi yapmak için yeterli yetkiye; yürüttüğü değerlendirme faaliyetlerini yerine getirmiş olduğunu kanıtlayan sertifika, kayıt ve raporları düzenleyebilecek yetkinliğe haiz olması şarttır.

Bildirim Başvurusu

Uygunluk değerlendirme kuruluşları, onaylanmış kuruluş olarak görevlendirilebilmek için Bakanlığa başvuruda bulunur. Bakanlığın görevlendirilmesi uygun bulduğu değerlendirme kuruluşları Ekonomi Bakanlığı aracılığıyla Komisyona ve üye ülkelere bildirilir. Bildirim tarihinden itibaren onaylanmış kuruluş adayının yeterliliğinin değerlendirilmesinde iki hafta süre içinde Komisyon veya üye ülkeler ek bilgi isteyebilir ya da itirazda bulunabilir.

Basınçlı Kap CE Belgesi Nasıl Alınır?

Bu kaplar tamamen Basit Basınçlı Kaplar Yönetmeliği kapsamında korunmakta ve denetlenmektedir. Denetim sonrası ürünün uygun bulunması halinde CE sertifikası alınır.

CE belgesi için 2014/29/AB yönetmeliği kapsamında izlenecek adımlar şöyle özetlenebilir:

Onaylanmış kuruluşa ihtiyaç var mı? Eğer CE Belgesi alınacak basınçlı kabın PS x V çarpımı 50 bar x litrenin altında ise üretici, onaylanmış kuruluşa ihtiyaç duymadan doğrulama yapabilir. Ancak çoğu durumda onaylanmış kuruluşa ihtiyaç duyulur. Böylece basınç ve hacim değerleri göz önüne alınarak belirlenen modül kapsamında belgelendirme planı oluşturulur.

Basınçlı kaplar yönetmeliğine göre A2, B, C2, D, D1, E, E1, F, G, H, H1 modülleri mevcuttur. Bu modüllere göre, tasarım, üretim, kalite güvence, ürün doğrulama gibi işlemlerde farklılıklar gözetilir.

Bazı modüller sadece bir, bazıları da iki aşamayı birden kapsar. Uygunluk değerlendirme modüllleri 8 ana kategoriden oluşmaktadır:

• Modül A, A1, A2 – İç Üretim Kontrolü
• Modül B – AT Tip İncelemesi
• Modül C, C1, C2 – Üretimin Dahili Kontrolüne Dayalı Tipe Uygunluk
• Modül D, D1 – Üretim Sürecinin Kalite Güvencesine Dayalı Tipe Uygunluk
• Modül E, E1 – Ürün Kalite Güvencesine Dayalı Tipe Uygunluk
• Modül F, F1 – Ürün Doğrulamasına Dayalı Tipe Uygunluk
• Modül G – Birim Doğrulamasına Dayalı Uygunluk
• Modül H, H1 – Tam Kalite Güvencesine Uygunluk

İmalatçı firma ürünün güvenirliliğini çeşitli test ve analizlerden geçirdikten sonra sonra basınçlı kap CE Belgesi için başvuruda bulunur. Başvuru yaparken işletmeye ait bilgileri içeren dokümanların yanı sıra teknik dosya da sunulmaktadır. Teknik dosya içerisinde şunlar bulunur:

Ürün tanıtımı, modül bilgisi, kategori ve sınıfı,

Basınçlı kaba ait tasarım ve üretim bilgileri,

Yapılan test, hesaplama ve analiz raporları,

Ürüne ait kullanım kılavuzu,

Bakım ve montaj talimatları,

AT uygunluk beyanı,

Kullanılan standartlar,

Risk analizi.

Başvuru sonrası belgelendirme kuruluşu, sunulan dokümanları inceler ve gerek görülmesi halinde üretim tesislerini ziyaret etmek isteyebilir. Yapılan inceleme ve denetimlerde herhangi bir uygunsuzluk tespit edilmezse CE belgelendirme süreci tamamlanır.

ÖZET VE SONUÇ

Basit Basınçlı Kaplar Yönetmeliği, belirli bir basınç dahilinde üretilen kapların temel sağlık ve güvenlik gereklerini sağlaması ve bu ürünlerle piyasaya arz koşullarının yerine getirilmesi, denetlenmesi ve piyasa gözetimi esaslarını belirlemek amacıyla kanunlar çerçevesinde uygulanmaktadır.

Yönetmelik hükümleri Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yürütülür.

Basit Basınçlı Kaplar Yönetmeliği, fabrikalarda üretimi yapılan ve belirli basınçlar altında sunulan kapları içermektedir. Çeşitli iş alanlarında kullanılan basınçlı kaplar yanlış kullanım veya yanlış üretim nedeniyle çeşitli kazalara neden olabilmektedir. Bu kazaların önüne geçilmesi için tüm üretim süreçlerinin denetlenmesi gerekmektedir. Bu ürünlerin piyasaya sunulabilmesi için de uygunluk belgesi olan CE Sertifikasının alınması zorunludur.

Bu süreçte danışmanlık hizmeti alarak süreci hızlandırmak, doğru ve kolay bir şekilde tamamlamak mümkündür. SPVD Yönetmeliği (2014/29/EU) konusunda detaylı bilgi ve başvuru için iletişime geçin.

SPVD ve Elektrikli Bileşenler: LVD Uygulaması

Basit basınçlı kaplar (SPVD) yönetmeliği kapsamındaki ürünlerin elektrikli kontrol bileşenleri (örn. basınç sensörleri, otomatik valfler, elektronik kontrol panelleri) Alçak Gerilim Yönetmeliği (LVD 2014/35/AB) kapsamına girer. Üretici, basınç direktifi yanı sıra elektrik bileşenleri için LVD test raporları ve CE Uygunluk Beyanı hazırlamalıdır.