GOST-R Belgesi Nedir?

Rusya Güvenlik Sertifikası, Rusya Kalite Sertifikası veya Rusya Gümrük Sertifikası olarak da bilinen GOST-R Belgesi, Türkiye Cumhuriyetindeki üretici firmaların, Rusya başta olmak üzere, Avrasya Ekonomi Birliği ülkelerine yapacağı ihracat faaliyetlerinde; Rusya’daki alıcı firmaların ise ithalat faaliyetlerinde kullanılacak olan belge türüdür.

Ticari faaliyetlerinizde kullanmak amacıyla GOST-R Belgesi edinmek istiyorsanız, konuyla ilgili bazı bilgilendirmeleri incelemek yararınıza olacaktır. CE Danışma tarafından hazırlanan bu makalede; “GOST-R Belgesi nedir? GOST-R Belgesi nasıl alınır? GOST-R Belgesi türleri…” ve daha fazlası olmak üzere pek çok noktaya değinilmiştir.

GOST-R Belgesi Nedir?

Eski Doğu Bloğu ülkeleri arasında en yüksek iç pazar hacmine sahip olan Rusya Federasyonu, alım-satım dengesinde elde ettiği bu başarıyı koruyabilmek adına bazı politikalar izlemektedir. Bu politikalardan biri, dış ülkelerden ithal olarak alınan ürünlerin, piyasaya sürülmeden önce ciddi bir kalite kontrol aşamasından geçtiğini doğrulamak üzerine kurulmuştur.

Rusya Hükümeti tarafından, tüketici haklarının korunması, iç pazar ürünlerinde standardizasyonun sağlanması gibi hedeflerle; ithal yolla edineceği mal ve hizmetlerin kaliteli, insan sağlığı ve ekolojik çevre normlarına uygun şekilde üretilmiş olduğunu tasdiklemek amacıyla, üretici firmalardan bu belgeyi talep etmektedir. GOST-R kelime anlamı olarak incelendiğinde; ‘Gost’ kelimesinin Rusçada norm anlamına geldiği ve R harfinin ise Rusya’yı temsil ettiği söylenebilir. Buradan da GOST-R belgesinin, Rusya standartlarını ifade ettiğini anlayabiliriz.

Başlangıcı Sovyetler Birliği’nin var olduğu süreçlere dayanan bu belge, 1 Ekim 2000 tarihinden itibaren ise Rusya Federasyonu ve bu belgenin geçerli olduğu diğer ülkeler arasında zorunlu hale getirilmiştir. Yani, Rusya ve belgenin geçerli olduğu diğer ülkeler ile ihracat veya ithalat faaliyetleri gerçekleştirmeyi planlıyorsanız bu belgeyi almanız şarttır.

Ek olarak Rusya Federasyonu tarafından alınan karara göre, ülkeye giriş yapacak olan GOST-R sertifikalıithal ürünlerin sahiplerine, gümrük geçişlerinde %25’lik vergi indirimi uygulanacaktır.

GOST-R Belgesi Türleri Nelerdir?

Rusya Federasyonu’yla ithalat veya ihracat yapabilmemiz için gerekli olan GOST-R Belgesi zorunluluk konusunda iki, geçerlilik süresi konusunda ise üç türe ayrılır. Bunlar zorunlu olarak alınması gereken ürün ve hizmetlere verilen sarı sertifika ve zorunlu olmadan istek üzerine alınan mavi sertifikadır. Sarı renkte GOST-R Belgesi alması zorunlu olan mal ve hizmetler, Rusya Federasyonu tarafından 2002 yılında çıkarılan “Kalite Belgelendirmesi Zorunlu Olan Ürün ve Hizmetler Kanununa” içindeki ürünlerdir. Geçerlilik süresine göre ise aşağıdaki sertifikalar bulunmaktadır:

• Tek Seferlik (Parti) GOST-R Sertifikası: Bu sertifika için ithalatçı bir Rus şirket gerekmektedir. Bu şirket sizden sözleşme ile mal alırsa aldığı malları bu sertifika ile satabilir. Bu sertifika yalnızca tek sefer için, miktarı ve cinsi belirlenmiş ürünler içindir. Ek olarak parti bazında GOST-R sertifikası talebi yapıldığında, yetkili firma, numune alma ve inceleme aşamasını erteleyerek sadece teknik dokümanların incelenmesiyle, üretici firma için resmi bir mektup oluşturarak ürünlerin gümrük geçişini sağlayıp süreci hızlandırabilir. Daha sonra yapılan numune laboratuvar testleri ile de GOST-R sertifikanızı edinebilirsiniz. Tek seferlik GOST-R sertifikası ile ilgili bilmeniz gereken bir diğer nokta ise, bu belgenin sadece ithalatçı bir Rus firması adına düzenlenebildiğidir.
• 1 Yıllık Seri Üretim Sertifikası: Uzman ziyareti yapılmadan sadece numune ve dokümanların yeterli olduğu 1 yıl geçerli sertifikadır.
• 3 Yıllık Seri Üretim Sertifikası: Bu sertifika bir yıllık sertifika aksine uzman ziyareti zorunlu olan 3 yıllık bir sertifikadır.

Ayrıca mal ve hizmetlerin GOST-R Belgesi dışında yangın ve hijyen belgelendirmesi gerekiyorsa Rusya Federasyonu “Yangın Belgelendirilmesi İçin Zorunlu Olan Ürünler” ve Rusya Devlet Hijyen Standartları yönetmeliklerine göre yangın ve hijyen belgeleri alındıktan sonra GOST-R Belgesi alınabilmektedir.

GOST-R Belgesi Nasıl Alınır?

‘GOST-R belgesi nasıl alınır?’ sorusunun cevabı şöyle açıklanabilir: Öncelikle, Rusya Federasyonu tarafından resmi olarak akredite edildiği kesinleştirilmiş yetkili bir firmaya başvuru yapmanız gerekir. Yetkili firmalar; Rusya Federasyonu Standardizasyon ve Metroloji Federal Servisi (ROSSTANDART) tarafından oluşturulan, ihraç edilen ürün/ iş veya hizmetle ilgili teknik düzenlemelerin ve standardizasyonun incelendiği hükümler sayesinde, ürünlerinizin GOST-R belgesine sahip olmak adına uygun olup olmadığını inceler.

Rusya ile ticaret yapmanız için zorunlu olan bu belgeyi almak için üretim yerinde inceleme yapılmaktadır. Ayrıca ürünlerin laboratuvar testlerinin de olumlu olması gerekmektedir. Bazı durumlarda ise gümrükte, belgenin noter onaylı kopyası istenmektedir. Tüm bu işlemlerinizi sorunsuz bir şekilde gerçekleştirmek için onaylanmış bir danışmanlık şirketini tercih etmelisiniz. Sizler de bu belge hakkında daha ayrıntılı bilgilere ulaşmak ve bu belgeye sahip olmak için kolay bir şekilde firmamızla iletişime geçebilirsiniz.

GOST-R Belgesi Hangi Ülkelerde Geçerlidir?

GOST-R belgesinin Rusya Federasyonu başta olmak üzere, doğu ülkelerinin çoğunda geçerliliği bulunmaktadır. GOST-R Belgesinin geçerli olduğu ülkeler için şekildeki gibi bir sıralama yapılabilir:

• Rusya
• Belarus
• Özbekistan
• Moldova
• Azerbaycan
• Kazakistan
• Ermenistan
• Kırgızistan
• Tacikistan
• Türkmenistan

GOST-R Belgesi Nereden Alınır?

İhraç edilen iş/ürün veya hizmetin, Rusya standartlarına uygunluğu kesinleştiren söz konusu belge edinmek üzere, GOST-R belgesi veren firmalar arasından birini tercih edebilirsiniz. Bu firmalar, Gümrük Birliği sınırları içerisinde, ilgili Bakanlık tarafından yetkinin kazandırıldığı, akredite edilmiş firmalardır. CE Danışma, bu bağlamda tercih edebileceğiniz firmalar arasında, sağladığı avantajlarla öne çıkan konumdadır.

Bahsi geçen belgeyi edinmek üzere akredite edilmiş bir kuruma başvurabilmeniz için, Avrupa Gümrük Birliği sınırları içerisinde, bir üretim firmasına sahip olmanız gerekmektedir. Başvuru sürecinizde ihtiyacınız olan bilgilendirmeyi, başvuruda bulunduğunuz kurum sizlere özenle kazandıracaktır.

Yetkili firmalara yaptığınız başvurular, yoğunluk ve ilgili ürünlerin incelenme sürecine bağlı olmakla birlikte, ortalama 20-45 gün içerisinde sonuç kazanmaktadır.

GOST-R Belgesi İçin Gerekli Evraklar

GOST-R sertifikasının geçerli olduğu ülkelerin iç pazarlarına giriş yapabilmek adına başvuru yaparken, hassasiyetle hazırlamanız gereken bazı evraklar bulunmaktadır. GOST-R sertifikası için gerekli evraklar tamamen Rusça yazılmış veya Rusça diline çevrilmiş şekilde sunulmak zorundadır.

Belgeyi edinmeniz için gerekli olan evraklar şekildeki gibidir:

• Belge başvuru dilekçesi
• Başvuru yapan üreticiyi firmaya ait Ticaret Odası güncel faaliyet kaydı
• Şirket yetkililerinin imzalarının yer aldığı imza sirküleri
• Firmanın antetli kâğıdı üzerine oluşturulmuş, yetkili kişi tarafından kaşelenmiş ve imzalanmış bilgi formu
• Markanıza ait tescil belgeleri
• Üretici firmaya ait (varsa) sertifikaların bir örneği (ISO, UkrSepro…)
• İhraç etmek istediğiniz ürünlerin daha önceden oluşturulmuş test raporları
• Seçtiğiniz ürünlere ait teknik bilgilerin yer aldığı belge
• Ürünlerinize ait etiket bilgileri, kullanma talimatları, GTIP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu) numaraları, ve mevcutsa kod-model bilgileri
• Üretim yapılan fabrikaya ait makinelerin sayısı, seri numarası ve üreticinin adı
• Fabrikaya ait, hammadde girişinden başlangıç yapılan üretim şeması
• GOST-R sertifikası içeriğinde geçmesini istediğiniz unvan ve adres bilgileri
• Sertifika edinmek için başvuru yaptığınız ürünlere özel olarak oluşturulmuş bir katalog
• Yetkili firma tarafından gerekli görüldüğü bildirilirse her üründen üçer adet olacak şekilde numune
• Başvuruyu sizler için yönlendirecek yetkili firmaya vekil verdiğinizi gösteren vekaletname
• İhraç edilecek ürünlere ait ticari fatura
• İthalat ve ihracat faaliyetlerini gerçekleştiren firmalara ait bilgileri içeren menşe şahadetnamesi
• İhracat işlemi için gerekli olan belgelerin Rusya Konsolosluklarına sunulmak üzere hazırlanmış konşimentosu
• Eğer edinilmişse, ihraç edilecek ürünlere ait sigorta bilgileri
• Gönderilmesi planlanan ülkeye doğru yola çıkacak olan nakliye aracına yüklenen mallara ait bilgilerin yer aldığı yükleme listesi

GOST-R Sertifikası İçeriği

Gümrük noktalarından geçişi kolaylaştırmaktan, dış ülke iç pazarlarında rekabetçi satışı artırmaya kadar pek çok faydası bulunan GOST-R Belgesi içeriği, zorunlu olarak aşağıdaki maddeleri içermek durumundadır:

1. Sertifika numarası:Sahip olduğunuz GOST-R Belgesinin sorgulanabilmesi adına oluşturulmuştur. Gümrük noktalarından geçişlerinizde GOST-R Belgenize ulaşmak adına kullanılır.
2. Sertifika seri numarası
3. Sertifika veriliş tarihi ve geçerlilik süresi
4. Sertifika kaydını yapan devlet kurumu bilgileri
5. Sertifika kaydını gerçekleştiren devlet kurumuna bağlı yönetici ve uzmanlara ait imzalar
6. Üretici firma bilgileri
7. Ürün ve markaya ait bilgiler
8. Ürüne ait GTIP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu) numarası
9. Numunelerin incelendiği laboratuvarın bilgileri ve numuneye ait inceleme bulgularının deney sonuç numaraları
10. GOST-R belge başvurusunda bulunan, gümrük sınırları içerisindeki firma, temsilci, ortak ve müşteriye ait bilgiler

GOST-R Kapsamındaki Ürünler

Rusya Federasyonu başta olmak üzere, GOST-R belgesinin geçerli olduğu tüm ülkelerde, ithal alınan iş/ürün ya da hizmetler için bu belgenin zorunlu kılındığı bilinmektedir. Ayrıca GOST-R belgesi ürünlerinizin, ‘ucuz pazar’ da denilen, halkın pek rağbet etmediği satış noktalarından çıkıp, çok daha büyük mecralara ve müşteri olarak da daha üst kesim bölgeye hitap edebilmesini sağlar.

GOST-R belgesi, bahsedilen zorunlu yanları bir kenara bırakılsa bile, getirdiği pek çok avantaj ile, ihraç edilecek çoğu ürünün sahip olması gereken bir belgedir. Bu bağlamda, GOST-R kapsamındaki ürünler, şekildeki gibi paylaşılabilir. Listede örneklendirme yapılmıştır, asıl listeye T.C Ticaret Bakanlığı resmi sayfasından ulaşmanız mümkündür.

• Küçük tekneler
• Gaz yakıt ile çalışan cihazlar
• Yüksek hızlı trenler
• Demir yolu altyapısı
• Lastik tekerlekli araçlar
• Yangın güvenliği araçları ve yangın söndürme sistemleri
• Mineral gübreler
• Kimyasallar
• Elektrik-elektronik ürünleri
• Basınçlı ekipmanlar
• Asansörler
• Patlayıcı ortamlarda kullanılan ekipmanlar
• Havai fişekler
• Hafif sanayi ürünleri
• Gıda katkıları, tatlandırıcılar ve işleme yardımcıları
• İçecekler
• Çeşitli gıda maddeleri
• Diyet besinler
• Et ve et ürünleri
• Süt ve süt ürünleri
• Deniz ürünleri
• Tütün ürünleri
• Mobilya ürünleri
• Çocuk ürünleri/oyuncakları
• Parfümeri

GOST-R Belgesinin Faydaları

GOST-R Belgesi, edinildiğinde pek çok kazancı da beraberinde getirebilen bir belge türüdür. Bu bağlamda, ‘GOST-R Belgesinin avantajları nelerdir?’ sorusuna şu şekilde yanıt verilebilir:

• Öncelikli olarak GOST-R Belgesinin geçerli olduğu ülkelerden birine ihracat yapmanız demek, daha geniş müşteri portföyüne ulaşmanız demektir. Bu da dolayısıyla, şirket gelirlerinizi ve elde edebileceğiniz kâr oranınızı artırabileceğiniz anlamına gelir.
• GOST-R Belgesine sahip olan firmalar, sahip olmayan rakip firmalara göre; tercih edilebilirlik açısından daha ön sırada gelmektedir. Yani bu belge, şirketinizin prestijini artırmaktadır.
• Rusya Hükümeti, bir ürünün Rusya iç pazarına giriş yapabileceği onayını verebilmek için çeşitli şartlar ortaya koymuştur. GOST-R Belgesini elde etmeniz dahilinde, ürünlerinizin bu şartların tümünü sağladığını ve dolayısıyla kalite ve güvenilirlik bağlamında üstün ürünler ürettiğinizi tescillemiş olursunuz. Bu sayede, müşteri memnuniyeti hususunda da artış izlenir.
• GOST-R Belgesi; ürünlerinizin dış ülkelere giriş pasaportuna benzetilebilir. Bu belgeye sahip olduğunuz sürece, ürünlerinizle ilgili açık ve net şekilde kendinizi ifade etmiş sayılırsınız ve böylece, gümrük kapısından geçişlerde kolay ve hızlıca işlem yapabilirsiniz. Ek olarak, GOST-R Belgesi sonradan ortaya çıkabilecek riskli durumlara karşı size avantaj sağlar konumdadır.

GOST-R Belgesiyle İlgili Bilinmesi Gerekenler

Rusya Federasyonu tarafından alınan kararnameye göre, GOST-R belgesi, 15 Mart 2015 tarihinde yürürlükten kaldırılmış ve yerine Avrasya Birliği Sertifikası anlamına da gelen EAC Kalite Belgesi yürürlüğe getirilmiştir. İçerik ve tema olarak çoğu bağlamda benzeyen bu iki uygulamanın arasında, çeşitli muayene ve güvenlik güncellemelerinden kaynaklı ufak farklılıklar bulunmaktadır. Aslına bakıldığında GOST-R ve EAC belgeleri arasındaki fark, temel bağlamda şuna dayanmaktadır: EAC belgesi; Avrasya Ekonomik Birliği üyesi olan ülkelere, ihraç edilecek ürünler için ayrı ayrı belge alma zorunluluğunu kaldıran ve dolayısıyla zamandan tasarruf edilmesini sağlayarak bu ülkeler arasındaki ticaret faaliyetlerini hızlandıran bir yol izlemektedir.

GOST-R Belgesinin ürünlerinize kazandırdığı uygunluk onayı şunları amaçlamaktadır:

1. İthal olarak alınan ürünlerin üretim süreçlerinden; saklama, taşıma ve geri dönüşüme kadar bütün faaliyetlerinin, tümüyle Rusya standartlarına uygun olacak şekilde gerçekleştiğinin onaylanması.
2. GOST-R belgesinin getirisi olan tüketici güvenini artırma sayesinde, ithal edilen ürün/iş veya hizmeti satın alacak olan kişilere, seçim konusunda kolaylık sağlanması.
3. Uluslararası pazarda, ürün/iş veya hizmette rekabetçiliğin ve dolayısıyla kaliteli olana talebin artırılması.
4. Rusya Federasyonu içerisinde ürünlerin serbest dolaşımı için gerekli koşulların oluşturulması.

GOST-R Belgesi Süreci

GOST-R belgesi edinme sürecinizde, Rusya standartlarına uygunluğun kanıtlanması adına, iş/ürün veya hizmetiniz çeşitli aşamalardan geçirilecektir. Süreçle ilgili kısa bir özetlendirme, şekildeki gibi paylaşılabilir:

• GOST-R belgesi kazandırma sürecinde uygulanmak üzere eğitim, dokümantasyon, analiz gibi uygulamalara yer verilen sertifikasyon planının yetkili kurumca oluşturulur.
• Yetkili kurum tarafından, Rusya Standardizasyon ve Metroloji Federal Servisi (ROSSTANDART) tarafından oluşturulan yönetmeliklere uyularak, iş/ürün veya hizmete ait kalite ve güvenlik şartlarının uygunluğu incelenir.
• Çeşitli incelemelerin sonuçları incelenir, belgeyi almaya hak kazanmanız dahilinde sertifikanız oluşturulur.
• GOST-R belgesi için tercih ettiğiniz geçerlilik süresi, yetkili kurum tarafından takip edilir ve süre dolduğunda, dilerseniz sertifika yenilenmesi adına işlemler başlatılır.

GOST-R Sertifikasının Kullanıldığı Alanlar

• GOST-R Belgesi prosedürüne uyan ülkelerin gümrük geçişlerinde,
• Dış pazarda perakende şeklinde satılan ürünler için perakende mağazalarında,
• Bazı durumlarda iskân ruhsatı alabilmek amacıyla inşaat faaliyetlerinde,
• İşçi çalıştırma iznine sahip olmak üzere çamaşırhane, endüstriyel mutfak gibi alanlarda,
• Çalışma ve üretim iznine sahip olmak üzere fabrikalar ve üretim tesislerinde

GOST-R sertifikasına sahip olunması gereklidir.

GOST-R Belgesi Fiyatı

Söz konusu belgeyi edinmek üzere çıkılan yolda, en çok araştırılan konulardan biri GOST-R Belgesi maliyeti olmuştur. Bu bağlamda, ürün üzerinden yapılacak olan fiyatlandırma işlemlerinde, çok fazla özelleştirme koşulu (ürün adı, tipi, teknik yönetmelikleri…) var olduğundan, ortalama bir fiyat verebilmek mümkün değildir. En düşük fiyat olarak 450$ gibi bir fiyatı baz alabilirsiniz ancak ürün yapısına ve yönetmeliğine göre 3500$ gibi rakamlarada mal olması muhtemeldir. En iyisi siz ürününüze özgü gerekler ve fiyat konusunda detaylı bilgi için bizimle hemen iletişime geçin.

GOST-R Belgesi Teşvik

Türkiye Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığı, ‘Pazara Giriş Belgelerinin Desteklenmesine İlişkin Karar’ kapsamında, belirlenen şartları taşıyan, uluslararası ticaret pazarlarına girişi sağlayan belgeler hususunda, üreticiye destek fonu oluşturmuştur.

Ekonomi Bakanlığı tarafından yayınlanan listede, GOST-R belgesi teşvik desteği kapsamındaki uluslararası kalite güven sertifikaları arasında yer almaktadır. Bu bağlamda; belgeyi edinmek üzere yaptığınız başvuruda, yapacağınız masrafların tamamen GOST-R belgesinin çıkartılabilmesi adına harcandığı kanıtlanabildiği taktirde, harcamalarınızın %50’si devlet tarafından oluşturulan fon tarafından karşılanacaktır. Günümüz şartlarına bağlı olarak, konuyla ilgili değişikliklere gidilebileceğinden, kesin bilgi sahibi olmak üzere CE Danışmanı ile iletişime geçebilirsiniz.

GOST-R’dan EAC’a Geçiş

GOST-R Rusya’nın eski (pre-2010) sertifika sistemiydi. 2010 itibariyle Avrasya Gümrük Birliği kurulduktan sonra EAC Belgesi (Avrasya Uygunluk) sistemine geçiş yapıldı. EAC tek belge ile 5 ülkeye (Rusya, Belarus, Kazakistan, Kırgızistan, Ermenistan) erişim sağlarken, GOST-R sadece Rusya iç pazarı için geçerliydi. Şu an Rusya’ya ihracatta EAC tercih edilmelidir; GOST-R bazı geçiş ürünleri için hâlâ kullanılabilir.