LVD Testi Nedir?

Avrupa Birliği tarafından yayımlanan Alçak Gerilim Direktifi kapsamında belirtilen standartlara uygun gerilim aralığında çalışan elektronik cihazlar için LVD testi uygulanmaktadır. LVD testleri, bir elektrikli ürünün, Alçak Gerilim Direktifi kapsamında yer alan uyumlaştırılmış standartlar adı altındaki koşulları sağladığını kesinleştirmek üzere yapılan testlerdir.

Konuyla ilgili bilgilendirmelere; ‘LVD Testi nedir? LVD Testi neden yapılır? LVD testi neden gereklidir?’ gibi başlıklar altında, CE Danışmanı tarafından sizler için hazırlanan makaleden ulaşabilirsiniz.

Avrupa Birliği ülkelerine pazarlamak istediğiniz ürünlerinize yaptırmanız gereken bazı testler vardır. Bu testler, ürünlerinizin Avrupa ülkelerine girişini sağlamak için anahtar niteliği taşırlar. LVD Testi de AB pazarlarında satılacak ürünlerinizin uygunluğunu ölçen bir testtir. Açılımını ise düşük voltaj direktifi testi olarak ifade edebiliriz. Aslına bakarsanız LVD bir test değil, testler grubudur. Cihazların ölçülecek yönleri arasında yüksek gerilim, kaçak akım, toprak hattı sürekliliği, yanma özelliği gibi pek çok alt özellik yer alır. LVD testi gerektiren ürünler arasında CE işareti bulunması gereken beyaz eşyalar gibi elektronik cihazlar yer almaktadır.

LVD Testi Nasıl Yapılır?

Eğer elektronik cihazlarınızın Avrupa pazarında dolaşım sağlamasını istiyorsanız, bazı uygunluk testlerinden geçmesi gerektiğini öğrendiniz. Peki bu LVD testi nasıl yapılır? LVD testi raporu almak ve uygunluk standartlarının sağlandığını göstermek için konunun uzmanlarından yardım almanız gerekebilir. Bu testler laboratuvar ortamlarında, mühendisler tarafından yapılmaktadır.

Testleri gerçekleştirecek olan uzmanlar öncelikli olarak, LVD testlerinin uygulanacağı elektrikli cihaza ait uygun standartları belirlemek durumundadır. Bu standartlara karar vermek amacıyla, ürünün kullanım amacı ve hizmet edeceği ortamın koşulları incelenir. Belirlenen standarda uygun olarak, elektrikli cihaz üzerine uygulanabilecek olan bütün LVD testleri, ilgili elektronik cihaza sırasıyla uygulanmaktadır.

LVD testi öncesinde dikkat edilmesi gereken bir husus ise; testlerin gerçekleştirilebilmesi için uygun ortam, standartta yer alan çevresel koşullar dikkate alınarak oluşturulmalıdır. Yine LVD testi uygulama aşamasına geçmeden önce, cihaza ait şema, frekans ve volt değerleri, kullanım talimatları gibi değerlere hâkim olunmalıdır.

LVD testlerine ait bütün aşamalar tamamlandığında, LVD raporu alabilmeniz için ise, cihazınızın uygulanan testlerin tamamından başarılı olması beklenir. Diğer bir ifadeyle cihazlarınızın LVD testlerinin bir ya da birkaçının başarısız olması durumunda LVD yeterlilik belgesi alması mümkün olmayacaktır.

LVD Testleri Hangi Testlerden Oluşur?

LVD’nin tek bir özelliği ölçen bir test olmadığını biliyoruz. Bir elektronik cihazın LVD testi sonucunun yeterli sayılabilmesi için aşağıdaki tüm testlerden başarı elde etmesi beklenir. LDV testleri ve bazıları için uygulanma koşulları şekildeki gibidir:

• İzolasyon Testi:İzolasyon direnci testi için genelde 500 Volt değerinde doğru akım uygulaması yapılır.
• Yüksek Gerilim Testi
• Fiziksel Dayanım Testi:Mekanik dayanım testi olarak da bilinen bu testte, cihazın fiziksel olarak zayıf bulunan bölümüne, enerjisi 0.5 joule olan yaylı çekiçle 3 kez vurularak, darbelere karşı tepkime izlenir.
• Neme Dayanıklılık Testi: Elektrikli cihaz; neme dayanıklılık testi kapsamında, bağıl nemi ortalama %93, sıcaklığı ise ortalama 25° C olan nemli bir odada, iki gün boyunca bekletilir. Sürecin ardından kaçak akım miktarları incelenir.
• Bilye Basınç Testleri: Bilye basınç deneyinde, elektrik teması bulunan yalıtkan maddeler 125°C’de, elektrik teması bulunmayan yalıtkan maddeler ise 75°C’de test kabininde bekletilmektedir. Bilye basınç testi sonucunda oluşan izin çapı, 2mm’yi geçmemelidir.
• Olağandışı Çalışma Testi: Cihaz içerisindeki komponentler, tekli hata şartları altında çalıştırılır ve cihazın, etrafa zarar verebilecek durumlar oluşturmaması beklenir.
• Yanma Özellikleriyle İlgili Testler: Elektrikli cihazın metal olmayan veya yalıtkanla kaplı olan kısımlarının ısıya karşı dayanıklılığını ölçen metotlardır.
• Kaçak Akım Testi: Kaçak akım testi için belirlenen değer aralığında yüksek gerilim uygulandığında, cihazın herhangi bir atlama yapıp yapmadığı incelenir.
• Yüzeysel Kaçağa Karşı Koruma Testi
• Yapısal Test: Cihaz komponentlerinin birleştirilmesinde kullanılan vida ve benzeri bağlantı ekipmanlarının, mekanik zorlamalara karşı dayanıklılığını ölçer.
• Topraklama Testi: 25 Amper akım altında, topraklama ucunda ölçülen gerilim değerinin, 0.1 Ohm’dan düşük olması beklenir.
• Toprak Hattı Süreklilik Testi: Bu test için genellikle 10 veya 25 amper değerinde akım kullanılmaktadır.
• IP Toz ve Su Testi: Elektrikli cihazı üreten yetkililerin beyanı esas alınarak, IP69 seviyesine kadar testler uygulanabilir.
• Gerilimli Bölümlere Erişime Karşı Koruma Testi: Elektrikli cihazın açıklıklarına, eklemli deney parmağı gibi deney malzemeleri ile kuvvet uygulanarak yeterli korumanın sağlanıp sağlanmadığı incelenir.
• Kızaran Tel Testi: Elektrikle teması bulunan yalıtkan maddeler 960° C, elektrikle teması bulunmayan yalıtkan maddeler ise 650° C sıcaklıkta deneye tabi tutulmaktadır.
• Isınma Testi: Isınma testi uygulanırken, ürün için belirlenmiş standart limitlerin aşılmamasına dikkat edilerek, imalatçı beyanı esas alınır.
• Elektrik Dayanımı Testi
• Deşarj Testi
• Çekme Testleri

LVD Testi Yapılırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

LVD testi uygulama aşamaları; mekanik testlerden, kritik elektriksel testlere; cihaz muayenesinden, doküman hazırlama işlemlerine değin uzanan komplike ve bir hayli zorlu sistemlerden meydana gelmektedir. Yapılan testler sırasında meydana gelebilecek fiziksel kazaların yanı sıra, etiketleme sırasında yanlış basım yapılması veya toprak kablosunun olması gereken renklerden farklı renkte oluşu bile LVD testi sırasında yaşanabilecek olumsuzluklar arasındadır.

LVD testi sırasında yaşanabilecek olumsuzluklara, test için oluşturulan deneyler üzerinden örnek vermemiz gerekirse;

• LVD testi kapsamında yapılan dielektrik testi sırasında, bileşenlerin elektrik geçiren uçlarının birbirine yakınlığı sonucu atlama olayı gerçekleşebilir. Bu kazanın önüne geçebilmek üzere yalıtma aralığı oluşturmak ve yüzeysel kaçak yolu mesafelerine dikkat ederek işlem yapmak gereklidir.
• Yine LVD testleri alt başlığı olarak görebileceğimiz yanmazlık testi uygulanırken, imalatçının kullandığı yalıtkan malzeme içeriğinde V0 katkı maddesi olup olmadığının incelenmesi gerekir. Varsa, test yüksek olasılıkla sorunsuz gerçekleşecektir.
• Bir diğer olumsuzluğa ise sıcaklık artış testi esnasında şahit olunabilir. Bu durumu önleyebilmek için, işlem sırasında oluşan sıcak hava buharının öncelikli olarak doğal yollarla, eğer doğal yollar sağlanamıyorsa da fan modülleri kullanmak gibi yöntemlerle ortamdan uzaklaştırılması gerekir.

Örneklerini belirttiğimiz ve daha da belirtebileceğimiz bu gibi olumsuzluklardan korunmak adına, henüz ürünün Ar-Ge çalışmaları aşamasındayken, ürüne ait standartları öğrenip buna göre işlem yapmak; mantıklı bir ilk adım olacaktır. İkinci olarak ise, LVD testi yapan firmalar arasından çalışmayı dilediğiniz firmanın; alanında uzman bilirkişilerden oluşması ve tecrübeye dayalı yetkinliklere sahip olması yararınıza olacaktır. Bu bağlamda CE Danışmanı, sizler için kaliteli ve güvenli hizmet sağlayabilecek önde gelen firmadır.

LVD Testi Neden Gereklidir?

Alçak Gerilim Yönetmeliği çerçevesinde 50-1000 Volt aralığında alternatif akımla veya 75-1500 Volt aralığında doğru akımla çalışan cihazların, insanların kullanımı sırasında herhangi bir olumsuz etkiye sebep olmayacağını tasdiklemek için, LVD testleri yaptırmak gerekmektedir.

Pek çok testin bir araya gelerek oluşturduğu ve LVD testi neden gereklidir sorusuna verilebilecek bir diğer cevap şu olabilir: Cihazlarınızın CE belgesi almasını sağlamak. Evet, cihazlarınızın alt aksamlarının tamamı CE Belgesine sahip olsa bile, ürünün tamamının CE Belgesi alması için gerekli uygunluk şartlarını sağlaması gerekir ve bu uygunluk şartlarını LVD Testleri ile değerlendirebiliriz. Ek olarak LVD testi raporu verilirken testin açık bir şekilde gerçekleştirildiğine ve önceden belirtilmiş yönergelere uygun olmasına dikkat etmek de oldukça büyük önem arz eder.

Üretici firmaların, elektrikli ürünlerini LVD güvenlik testlerinden geçirmeleri ve çıkan sonuçlarla oluşturulan LVD test raporu örneğini, ürüne ait teknik dosyaların arasında bulundurmaları gereklidir. Alçak Gerilim Direktifleri kapsamında incelenen bir cihaz, CE işaretine sahip olsa bile, teknik dosyalarında LVD test raporu bulunmadığı sürece, ilgili CE işaretlemesinin herhangi bir yasal niteliğe sahip olmadığı da göz önünde bulundurulmalıdır.

LVD test raporuna sahip olan imalatçı firmalar bu sayede, Bilim-Teknoloji ve Sanayi Bakanlığına bağlı olarak gerçekleştirilen piyasa gözetim işlemleri sırasında, herhangi bir cezai durum veya yaptırımla karşı karşıya kalmamaktadırlar.

Sizler de LVD Testi hakkında bilgi almak, LVD testi yaptırmak ve LVD Testi fiyatları ile ilgili sorularınıza cevap bulmak istiyorsanız CE Danışmanı internet sitesi üzerinden bizlere kolaylıkla ulaşabilirsiniz.

LVD Testi Gerektiren Cihazlar

LVD testleri; elektrik sektöründe piyasaya sürülen ürünlerin, sağlık ve güvenlik gereksinimleri bakımından Avrupa genelinde eşit standartlara sahip olmasını sağlamak için yapılmaktadır. Bu bağlamda, LVD testi gerektiren cihazlar şekildeki gibi belirtilebilir:

• Elektrikli ev aletleri
• Lazer teçhizatı
• Çeşitli güç motorları
• Kablolar
• Belirli bileşenlere sahip elektrikli ekipmanlar, örneğin sigorta

LVD Test Raporu nedir?

LVD testleri; elektrikli cihazların doğru ve güvenli çalıştığını onaylamak üzere yapılan birtakım testlerdir. Bir elektrikli cihazın LVD testlerini tamamlamasının ardından, yetkilendirilmiş kurumun bilirkişileri tarafından hazırlanması gereken LVD test raporu bulunmaktadır.

LVD test raporu; uygulanan LVD testlerine ait sonuçların ayrıntılı olarak açıklandığı rapordur. Bu rapor sonucunda, LVD testlerinin tümünü başarılı olarak tamamladığı tespit edilen elektrikli cihaz, CE işaretini almaya hak kazanır. Ancak raporun onaylanabilmesi için, güncel yönergelere uygun şekilde işlem uygulandığının ve CE sertifikası standartlarının özenle takip edildiğinin kanıtlanması gerekir.

Teknik dosyanın yapıtaşı olan LVD test raporunun, olumlu sonuçlanması durumunda elde edilen CE işaretleme hakkı, üründe veya standartlarda herhangi bir değişik olmaması şartıyla, 10 yıl boyunca geçerliliğini sürdürmektedir.

LVD Test Standartları

Belirli gerilim sınırları çerçevesinde kullanılmak üzere tasarlanmış, Alçak Gerilim Yönetmeliği kapsamında incelenebilen bazı elektrikli teçhizatlar için LVD Test standartları şekildeki gibidir:

• TS 2000 EN 60335-1: Ev ve benzeri yerlerde kullanılan elektrikli cihazlar için
• TS EN 60335-2-23: Ev tipi deri veya saç bakım cihazları
• TS EN 60335-2-41: Havuz, fıskiye, akvaryum gibi ortamlarda kullanılan pompalar
• TS EN 60335-2-15: Sıvı ısıtma cihazları
• TS EN 60335-2-9: Taşınabilir elektrikli pişirme cihazları
• TS EN 60335-2-30: Oda ısıtıcıları
• TS 4535 EN 60601-1: Elektrikli Tıbbi Cihazlar
• TS 2127 EN 60065: Ses, görüntü ve benzeri elektronik cihazlar
• TS EN 62031: LED modülleri – Genel aydınlatma için
• TS IEC 62560: Kendinden balastlı LED lambaları – Gerilimi 50 Volttan büyük olan genel aydınlatmada kullanılan
• TS EN 62040-1: Kesintisiz Güç Sistemleri
• TS EN 60598-1: Aydınlatma Armatürleri
• TS EN 60950-1: Bilgi teknolojisi cihazları
• TS 2418 EN 61010-1: Ölçme, Kontrol ve Laboratuvarda Kullanılan Elektrikli Cihazlar
• TS 10316 EN 60204-1: Makinaların elektrik teçhizatı
• TS 3205 EN 60034-1: Döner elektrik makinaları

LVD Test Cihazı

Alçak Gerilim Direktifleri kapsamında uygulanacak olan LVD testlerinin pek çok aşamadan oluştuğu bilinmektedir. LVD ölçüm cihazları; bazı testlere özel olarak üretilenlerin yanı sıra, tek bir cihaz ile tüm testlerin gerçekleştirilebildiği, ileri seviye teknolojik cihazlardır.

LVD test cihazı ile gerçekleştirilen ölçümler, eski yöntemlerle karşılaştırıldığında, daha güvenli ve daha hızlı sonuç elde edilmesiyle öne çıkmaktadır.

LVD Test Raporu Örneği

LVD testlerinin sonucunda elde edilen rapor, akredite edilmiş kurumlar tarafından profesyonelce hazırlanmaktadır. Bu bağlamda, LVD test raporu örneği oluşturmak etik olmayacaktır. Genel olarak, LVD test raporu içeriğinin; testleri gerçekleştiren yetkiliye, elektrikli cihazı üreten firmaya ve ilgili elektrikli cihazın testler sonucunda açığa çıkan verilerine ait soruların yanıtlanmasından oluştuğu bilinmektedir.

Alçak Gerilim Direktifi (Low Voltage Directive)

Avrupa Birliği tarafından, 1973 yılında yayımlanan Alçak Gerilim Direktifi kararnamesi ile; belirli gerilim sınırları için tasarlanmış elektriksel ekipmanların güvenlik gereçleri açıklanmaktadır. Bu yönetmeliğin amacı, ilgili elektrikli cihazın, emniyet gereklerini ve uygunluk değerlendirme prosedürlerini sağladığını beyan etmektir.

Alçak Gerilim Yönetmeliği kapsamında değerlendirilen elektrikli cihazlardan beklenen güvenlik gereksinimleri, şekildeki gibi açıklanabilir:

1. Temel Gerekler: Elektrikli cihazı tanıtan ve kullanım amacını belirten uyarıcı simgeler, ekipman veya ekipmana ait ambalaj üzerine yerleştirilir. Elektrikli ekipman, güvenle monte edilebilecek ve tehlikeli durumlara karşı gerekli korumayı sağlayacak şekilde imal edilir.
2. Elektrikli Ekipmanlardan Kaynaklı Tehlikeli Durumlara Karşı Koruma: Tehlike oluşturabilecek; akım, ısı, radyasyon veya elektriksel olmayan diğer durumlara karşı, insanların, evcil hayvanların veya malların, farklı ölçüdeki zararlardan yeterince korunabilmesini sağlayan gereçler, imalat sırasında ürüne vazgeçilmez olacak şekilde yerleştirilir.
3. Dış Etkenlerin Elektrikli Ekipmanlar Üzerinde Oluşturabileceği Tehlikeli Durumlara Karşı Koruma: Ürün, öngörülebilen aşırı yüklenme durumlarına veya tecrübeyle bilinen diğer fiziksel etkilere karşı, mekanik anlamda dayanıklılığa sahip olmalıdır.

Alçak Gerilim Yönetmeliği Kapsamında Hazırlanan Teknik Dosya

CE işareti kazandırılmak istenen elektrikli cihazın, Alçak Gerilim Yönetmeliği kapsamında belirtilen şartlara uygunluğunun kanıtlanması üzere, imalatçı firma tarafından bir teknik dosya hazırlanmaktadır.

LVD kapsamındaki teknik dosya, temel bağlamda şekildeki belgeleri içermek durumundadır:

• Elektrikli cihazın genel bir tanımı
• Kavramsal tasarım ve üretim çizimlerine ek olarak, elektriksel bileşenlere ait şemalar
• Az önce bahsedilen çizim ve şemalarda kullanılan teknik bilgilerin anlaşılabilmesi üzerine hazırlanan açıklamalar
• Elektrikli cihaz üzerinde uygulanan, uyumlaştırılmış standartların açıklamaları. Uygulanamayanlar içinse gerekli sebepler ve oluşturulan çözümlerin bildirilmesi.
• Gerçekleştirilen incelemeler sonucu oluşturulan LVD test raporu sonuçları

Alçak Gerilim Yönetmeliği Kapsamında Hazırlanan AB Uygunluk Beyanı

Elektrikli cihazlar üzerinde CE işaretini edinmek için hazırlanan teknik dosyaya ek olarak, bir de ilgili Bakanlığa sunulmak üzere, elektrikli ekipmanın ne için hazırlandığını tanımlayan AB Uygunluk Beyanı, imalatçı firma tarafından oluşturulmaktadır.

AB Uygunluk Beyanı içeriğinde temel bağlamda, şekildeki açıklamalar yapılmak durumundadır:

• Ürün modeli/Ürüne ait tip-parti veya seri numarası
• İmalatçı firmanın veya yetkilendirdiği kurumun, adı ve adresi
• Elektrikli ekipmanın izlenebilirliğini sağlayacak, tanımlama nesnesi
• Elektrikli cihaz üzerinde uygulanan uyumlaştırılmış standartlara dair açıklamalar ve uygunluk beyanıyla ilgili teknik düzenlemeler
• Ek bilgiler

Alçak Gerilim Yönetmeliği Dışında Kalan Durumlar

Bazı elektrikli cihazlar, Alçak Gerilim Direktifleri uyumlaştırılmış standartları kapsamında bahsedilen sayısal verilere uygun olarak üretilse de, çeşitli sebeplerle LCD testleri kapsamında incelenmesi gereken cihazlar kapsamına girmemektedirler. Bu cihazlardan şekildeki gibi bahsetmek mümkündür:

• Ar-Ge tesislerinde, sadece yetkili ve profesyonel ekip tarafından kullanılması amaçlanmış özel üretim değerlendirme kitleri
• Hava-deniz veya tren yollarında kullanılmak üzere üretilen ve uluslararası güvenlik hükümlerine uygun şekilde hazırlanan elektrikli ekipmanlar
• Radyoelektriksel parazit cihazları
• Elektrikli çit kontrolörleri
• Evsel kullanım amacıyla üretilen fiş ve prizler
• Elektrik sayaçları
• Yük ve yolcu asansörlerinde kullanılmak üzere tasarlanan elektrikli ekipmanlar
• Radyoloji ve tıbbi amaçlar üzerine tasarlanmış elektrikli ekipmanlar
• Patlayıcı ortamlarda kullanılmak üzere hazırlanan elektrikli ekipmanlar