Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği nedir? CE işareti nasıl alınır?

Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği (2014/68/AB), izin verilen azami basıncı (PS) 0,5 bar‘dan büyük olan basınçlı ekipmanların ve donanımların tasarımını, imalatını ve uygunluk değerlendirmesini düzenler. Kapsamdaki ekipman temel emniyet gereklerini karşılamak ve kategorisine göre CE işareti taşımak zorundadır. Bu sayfada yönetmeliğin ne olduğunu ve basınçlı ekipmanda CE işareti nasıl alınır sorusunun cevabını bulursunuz.

Basınçlı ekipman CE belgenizi almak için gereken tüm süreci CE Danışmanı ile tek elden yürütürsünüz.

Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği nedir?

Yönetmelik, Avrupa Birliği’nin 2014/68/AB sayılı direktifine (PED) uyum için hazırlanmış ve 3 Mart 2018 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yürütülür. Yönetmelik bir ürün mevzuatıdır: ekipmanın piyasaya arz edilmeden önce taşıması gereken şartları belirler.

Basınçlı ekipmanlar nelerdir?

• Kaplar: basınçlı akışkanları içermek üzere tasarlanan gövdeler
• Boru donanımı: akışkanların taşınması için kullanılan bileşenler
• Emniyet aksesuarları: ekipmanı izin verilen sınırların aşılmasına karşı koruyan cihazlar
• Basınç aksesuarları: işletme işlevi olan ve basınç taşıyan gövdeye sahip cihazlar
• Donanımlar: imalatçının birkaç basınçlı ekipmanı işlevsel bir bütün olarak birleştirdiği sistemler

Basınçlı ekipmanlar nasıl sınıflandırılır?

Ekipmanın kategorisi; türüne, basıncına ve hacmine (boru donanımında anma çapına) ve içerdiği akışkana göre belirlenir. Akışkanlar iki gruba ayrılır:

• Grup 1: fiziksel ya da sağlık tehlikeleri bakımından tehlikeli olarak sınıflandırılan madde ve karışımlar
• Grup 2: diğer tüm akışkanlar

Sonuç, tehlike düzeyi arttıkça yükselen I ile IV arasında bir kategoridir. En düşük eşiklerin altında kalan ekipman iyi mühendislik uygulamalarına göre tasarlanır ve üretilir; bu ekipman CE işareti taşımaz.

CE işareti nasıl alınır?

Her kategori için imalatçı, yönetmeliğin izin verdiği uygunluk değerlendirme yollarından birini seçer. Süreç şu adımlarla ilerler:

1. Ekipmanın türü, akışkan grubu ve kategorisi belirlenir.
2. Tehlike analizi yapılır ve tasarım buna göre gözden geçirilir.
3. Teknik dosya hazırlanır.
4. Kategoriye uygun uygunluk değerlendirmesi tamamlanır.
5. AB uygunluk beyanı düzenlenir ve CE işareti iliştirilir.

Onaylanmış kuruluş üretim kontrol aşamasında görev aldıysa kimlik numarası CE işaretinin ardından yazılır. Kullanıcı denetmenlerinin değerlendirdiği ekipman CE işareti taşımaz.

Temel emniyet gerekleri

Basınçlı ekipman; imalatçının talimatlarına uygun olarak ve makul biçimde öngörülebilir koşullarda hizmete sunulduğunda emniyetli olacak şekilde tasarlanır, üretilir, kontrol edilir ve kurulur. İmalatçı çözümü seçerken şu sırayı izler:

1. Tehlikeleri makul ölçüde mümkün olduğunca ortadan kaldırır ya da azaltır.
2. Ortadan kaldırılamayan tehlikelere karşı koruma tedbirleri uygular.
3. Kalan tehlikeler ve kurulumda ya da kullanımda alınması gereken özel tedbirler hakkında kullanıcıyı bilgilendirir.

Son değerlendirme nedir?

İmalattan sonra ekipman son değerlendirmeden geçer: son muayene, basınç dayanım testi ve emniyet cihazlarının muayenesi.

İmalatçının yükümlülükleri ve gerekli belgeler

• Tehlike analizini yapmak ve ekipmanı buna göre tasarlamak
• Teknik dosyayı hazırlamak
• Geçerli uygunluk değerlendirme işlemini tamamlamak
• AB uygunluk beyanını düzenlemek ve CE işaretini iliştirmek
• Teknik dosyayı ve beyanı 10 yıl saklamak

Ekipman birden fazla mevzuatın kapsamına giriyorsa hepsini sayan tek bir AB uygunluk beyanı düzenlenir. Yetkili temsilci de beyanı ve teknik dosyayı 10 yıl saklar.

CE işareti ve etiket bilgileri

CE işaretine ek olarak ekipmanın üzerinde şunlar bulunur:

• İmalatçının adı ve adresi
• İmalat yılı
• Tip, seri ya da parti tanımı ve seri numarası
• İzin verilen temel azami ve asgari sınırlar

Malzemeler için Avrupa onayı

Bir malzeme uyumlaştırılmış standart kapsamında değilse, bir ya da birkaç imalatçının talebiyle onaylanmış kuruluş malzemeler için Avrupa onayı düzenleyebilir.

Yönetmelik kapsamı dışındaki alanlar

• Akışkanları bir tesise ya da tesisten taşıyan boru hatları
• Su temin, dağıtım ve tahliye şebekeleri ile hidroelektrik tesislerinin cebri boruları
• Basit Basınçlı Kaplar Yönetmeliği kapsamındaki kaplar
• Aerosol kaplar
• Tip onayı mevzuatı kapsamındaki araçların çalışması için kullanılan ekipman
• Kategori I’i aşmayan ve makine, asansör, alçak gerilim, tıbbi cihaz, gaz yakan cihazlar ya da ATEX mevzuatı kapsamında olan ekipman
• Basıncın önemli bir tasarım etkeni olmadığı motorlar, türbinler, kompresörler ve pompalar
• Gemiler, roketler, hava araçları ve seyyar açık deniz üniteleri
• Gazlı içecek şişe ve kutuları ile PS x V değeri 500 bar x L’yi, PS değeri 7 bar’ı geçmeyen içecek kapları
• 2010/35/AB kapsamındaki taşınabilir basınçlı ekipman
• Sıcak sulu ısıtma sistemlerindeki radyatörler ve borular
• Sıvının üzerindeki gaz basıncı 0,5 bar’ı geçmeyen sıvı kapları

Basınçlı ekipmanlar ve makine emniyeti

Kazanlar, kompresörler ve hidrolik makineler çoğu zaman hem bu yönetmeliğe hem de makine mevzuatına tabidir. Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği patlama, sızıntı ve malzeme dayanımı gibi basınç tehlikelerini; makine mevzuatı hareketli parçaları, ergonomiyi ve gürültüyü ele alır. Ayrıntı için Makine Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT) ve risk değerlendirmesi sayfalarına bakabilirsiniz.

İthalatta denetim

İthal basınçlı ekipman gümrükte TAREKS üzerinden denetlenir. AB uygunluk beyanı ile ürün ve etiket bilgilerinin birbiriyle uyumlu olması gerekir.

Ne kadar sürer?

Süre; ekipmanın kategorisine, seçilen modüle ve teknik dosyanın hazırlık durumuna göre değişir. Ürün bilgilerinizle birlikte size net bir takvim veririz.