Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği nedir? CE işareti nasıl alınır?

CE Danışmanı, Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği kapsamında CE işareti almanıza yardım eder. Bu makalede sizlere Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği hakkında detaylı bilgi vereceğiz.

Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği nedir, basınçlı ekipmanlar nelerdir, Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliğinde CE işareti nasıl tanımlanır, basınçlı ekipman imalatçılarının yükümlülükleri nelerdir, basınçlı ekipman üretiminde nelere dikkat edilmelidir, basınçlı ekipman sınıflandırılması nasıl yapılır, basınçlı ekipman üretiminde Avrupa onayı nasıl alınır, AB uygunluk beyanı nasıl alınır, CE işaretinin genel ilkeleri nelerdir gibi sorularınızın yanıtını bu makalede bulacaksınız.

Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği Nedir?

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından çıkarılan Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği, 3 Mart 2018 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği, tesis içerisinde ya da tesis dışında bulunan ve maksimum PS basıncı 0,5 bar değerinden büyük olan basınçlı ekipmanları kapsar.

Yönetmelik, maksimum izin verilebilen PS basıncı 0,5 bardan daha büyük olan basınçlı ekipmanların ve donanımların tasarımı, imalatı ve uygunluk değerlendirme işlemlerini kapsar.

Basınçlı Ekipmanlar Nelerdir?

Basınçlı ekipman kapsamına kaplar, borular, emniyet ve basınç aksesuarları, uygulaması varsa basınçlı ekipmanın basınç içeren kısımlarına bağlı flanş, nozul, kaplin, destekler, kaldırma kulpları ve benzer elemanlar girer.

Basınçlı aksesuarlar ise işlevsel fonksiyona ve basınç taşıyıcı hazneye sahip cihazlardır.

Yönetmelik CE İşaretini Nasıl Tanımlar?

CE İşareti Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği’nde şu şekilde tanımlanır: İmalatçı tarafından iliştirilen ve basınçlı ekipman ve donanımların CE işaretinin konulmasını öngören teknik mevzuatın ilgili kurallarına uygun olduğunu gösteren işarettir.

Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliğinde ulusal akreditasyon kurumu TÜRKAK olarak belirlenmiştir.

Kalibrasyon,  test belgelendirme ve muayene dahil olmak üzere uygunluk değerlendirme faaliyetleri “uygunluk değerlendirme kuruluşu” olarak tanımlanmıştır.

İktisadi Kuruluşların Yükümlülükleri Nelerdir?

Yönetmeliğe göre, iktisadi kuruluşların yükümlülükleri şunlardır:

Basınçlı ekipman ve donanımların piyasaya arz edilmesi ya da kullanılması durumunda bunların güvenlik şartlarına uygun olarak tasarlandığını ve imal edildiğini temin etmelidir.

İmalatçılar basınçlı ekipman ve donanımlar için belirlenen teknik dosyayı hazırlamalı, AB uygunluk beyanı düzenlemeli ve CE işaretini iliştirmelidir.

İmalatçılar uygunluk beyanını ve teknik dosyayı 10 yıl boyunca saklamalıdır.

Yetkili Temsilcilerin Sorumlulukları Nelerdir?

Yetkili temsilcilerin AB uygunluk belgesi ve teknik dosyayı Bakanlığa sunulmak üzere 10 yıl boyunca saklaması gerekir. Bir talep gelmesi halinde tüm bilgi ve belgeler sunulmalıdır. Talepte bulunulması halinde, yetkili kuruluş ile işbirliği yapılmalıdır.

Basınçlı Ekipmanların Sınıflandırılması Nasıl Yapılır?

Bu sınıflandırma amacıyla akışkanlar iki gruba ayrılır: Fiziksel veya sağlık konusunda tehlike sınıflarına göre TEHLİKELİ olarak sınıflandırılan basınçlı ekipmanda bulunan maddeler ve karışımlar Grup 1 olarak tanımlanır.

Basınçlı ekipman, sınıflandırıldığı kategori için belirlenenler arasında imalatçı tarafından seçilebilecek uygunluk değerlendirme prosedürlerinden birine tabi tutulur.

Onaylanmış kuruluş, üretimin ilk yılında en az iki denetim gerçekleştirir.

Uygunluk değerlendirme prosedürleri ile ilgili kayıt ve yazışmalar Türkçe veya prosedürleri yerine getirmekle sorumlu kuruluş tarafından kabul edilen bir dilde düzenlenir.

Malzemeler İçin Avrupa Onayı Nasıl Alınır?

Avrupa onayı, onaylanmış kuruluşların biri tarafından bir veya birden fazla imalatçının talebi üzerine düzenlenir. Üye ülke veya komisyon 3 ay içinde gerekçelerini bildirerek düşüncelerini sunabilir. Onaylanmış kuruluş, bildirilen düşünceleri dikkate alarak malzemeler için Avrupa onayını verebilir.

Kullanıcı Denetmenleri

Uygunlukları bir kullanıcı denetimi tarafından değerlendirilmiş olan basınçlı ekipman ve donanımlar CE işareti taşımaz.

AB Uygunluk Beyanı

Basınçlı ekipman veya donanımın AB uygunluk beyanı gerektiren birden fazla teknik düzenlemeye tabi olduğu durumlarda, bu teknik düzenlemelerin tümüne ilişkin olarak yalnızca bir AB uygunluk beyanı hazırlanır. Beyan metni, yayımlama referansları da dahil olmak üzere ilgili mevzuatın tanımını içerir.

CE İşaretinin Genel İlkeleri

Basınçlı ekipman veya donanımın piyasaya arzından önce CE işareti iliştirilir. CE işaretini basınçlı ekipman veya donanımın imalat denetimi aşamasında bulunan onaylanmış kuruluşun kimlik numarası takip eder. Onaylanmış kuruluşun kimlik numarası, kuruluşun kendisi tarafından veya verdiği talimatlar doğrultusunda imalatçı veya yetkili temsilcisi tarafından iliştirilir.

CE İşareti ve İbareleri

PS x V çarpımı 50 bar x litreyi aşan kaplarda CE İşareti Yönetmeliğinde belirtilen CE işareti olmalıdır ve CE işaretinin yılının son iki basamağı yazılır.

Temel Emniyet Gerekleri

Basınçlı ekipman mantıklı öngörülebilir şartlarda veya imalatçının kullanım talimatlarına uygun bir şekilde hizmete sokulduğunda emniyetini sağlayacak şekilde tasarımlanmalı, imal ve kontrol edilip kurulmalıdır.

İmalatçı en uygun çözümü seçerken şu şartları uygulamalıdır:

• Uygulanabildiği oranda tehlikeleri yok etmeli ya da azaltmalıdır.
• Giderilemeyen tehlikelere karşı uygun koruma önlemleri alınmalıdır.
• Gerektiğinde kullanıcıları tehlikelere karşı bilgilendirmeli ve kurma ya da kullanım sırasında bu riskleri azaltmak için özel önlemlerin alınması hususunu belirtmelidir.

Son Değerlendirme Nedir?

Basınçlı ekipman üretildikten sonra son değerlendirmeye tabi tutulmalıdır. Bu değerlendirme son muayene, dayanıklılık testi ve emniyet cihazlarının muayenesini kapsar.

Genel Bilgiler

İlgili yönetmeliğe göre işaret ve etiketleme sırasında CE uygunluk işaretine ek olarak tüm basınçlı ekipmanlar için imalatçının veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcinin adı, adresi ve kimlik bilgileri; üretim yılı; basınçlı ekipmanın tipi, seri numarası; gerekli izin verilebilen sınırları da bulunmalıdır.

Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği, tesisler içerisinde kullanılan her parçanın, makinenin ya da kullanılan giyim ekipmanlarının belirli kriterlerde olmasını gözeten bir yönetmeliktir. Genel olarak kapsamı işçinin ve iş yerinin güvenliğini sağlamak amacıyla gözetilen usul ve esaslardan oluşmaktadır. Alaşımsız çelik ya da alaşımsız alüminyumdan ya da yaşlandıkça sertleşme göstermeyen alüminyum alaşımdan yapılmış, basınç altında kabın direncine karşı gösteren parça ve donanımları kapsamaktadır.

Tesis ya da iş yeri içerisinde yer alan dışa doğru bombeleşerek kapatılmış, silindir uçlu ve aynı eksen etrafında dönen, 10.000 bar x litreden fazla olmayan kapları kapsayan Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği için belirli bir sistem bulunmaktadır. Genel olarak kap çalışmalarında, üretilmelerinde tamamen güvenlik odaklı yapılan işlemlerde 10.000 x litre hesabı göz ardı edilmemektedir.

Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği dahilinde üretilen her kap ve malzeme için CE sertifikası zorunludur. Bu sertifika ekipmanların yönetmelik kapsamında olduğunu gösterirken, aracı kapların güvenliğinden de emin olunmasını sağlar. CE sertifikası dünya genelinde  Avrupa standartlarına uygunluğu gösteren bir sertifikadır.

CE Belgelendirme Adımları

2014/68/EU direktifi, basınçlı ekipmanların serbest dolaşımını düzenleyen bir yönetmeliktir. CE belgelendirme gereklilikleri şunlardır:

1. Ürün uygunluk değerlendirmesi: Üretici, ürünün yönetmelikte belirtilen gereklilikleri karşıladığını göstermek için uygunluk değerlendirmesi yapmalıdır.
2. Teknik Dosya: Üretici, ürünle ilgili teknik belgelere, çizimlere, test raporlarına ve üretim prosedürlerine ait bilgileri içeren bir teknik dosya hazırlamalıdır.
3. Risk Değerlendirmesi: Üretici, basınçlı ekipmanın kullanımı sırasında ortaya çıkabilecek riskleri değerlendirmeli ve önleyici tedbirler almalıdır.
4. CE İşareti: Ürün uygunluk değerlendirmesi tamamlandıktan sonra üretici, üründe CE işareti kullanmalı ve uygunluk beyanı sunmalıdır.
5. Notified Body: Belirli kategorilerdeki basınçlı ekipmanlar için, üretici tarafından belirlenmiş bir Onaylanmış Kuruluşa başvuru yapılması gerekebilir.

Bu gereklilikler, basınçlı ekipmanların Avrupa Birliği pazarında serbestçe satılabilmesi ve kullanılabilmesi için önemlidir.

Siz de basınçlı ekipman üretimi yapan bir firma iseniz CE belgelendirme ve detaylı bilgi için şimdi iletişime geçin!

Yönetmelik Kapsamı Dışı Alanlar

Son olarak Basınçlı Kaplar Yönetmeliği kapsamı dışında olan alanlara da bakalım:

• Herhangi bir akışkan veya maddeyi, kıyı ve açıkta bulunan bir tesise ya da bu tesisten taşımak için tasarlanmış, özellikle boru hatları için tasarlanmış olan ekli her türlü ekipmanı da içeren ve tesisin bicinde bulunan son izolasyon cihazını da kapsayacak ve bu cihazdan başlayacak boru veya boru sistemini de içeren boru hattı. (Basınç düşürme istasyonları veya basınç istasyonlarında bulunabilecek standart basınçlı ekipmanlar hariç.)
• Suyun tedariki, dağıtımı ve boşaltılması için şebekeler ve ilgili ekipmanlar, basınçlı su taşıma boruları, basınç tünelleri, hidroelektrik tesisler için basınç şaftı ve bunların ilgili özel aksesuarları.
• Basit Basınçlı Kaplar Yönetmeliği (2014/29/AB) altındaki basınçlı kaplar.
• Aerosol Kaplar Yönetmeliğinin kapsamındaki aerosol kaplar.
• Aşağıda mevzuat ile belirlenen araçların işlevleri ile ilgili ekipmanlar

Motorlu Araçlar Ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliği,

Tarım ve Orman Araçlarının Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmelik,

İki veya Üç Tekerlekli Motorlu Araçların ve Dört Tekerlekli ve Dört Tekerlekli Motosikletlerin Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmelik,

16’ıncı maddede belirtildiği gibi Kategori 1’den yüksek olmayacak şekilde sınıflandırılmış ve aşağıdaki yönetmeliklerden birinin kapsadığı ekipmanlar:

Makine Emniyeti Yönetmeliği

Asansör Yönetmeliği

Belirli Gerilim Sınırları İçin Tasarlanan Elektrikli Ekipman ile İlgili Yönetmelik

Tıbbi Cihaz Yönetmeliği

Gaz Yakan Cihazlara Dair Yönetmelik

Muhtemel Patlayıcı Ortamlarda Kullanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemler ile İlgili Yönetmelik

Silahlar, mühimmat ve harp malzemeleri

• Özellikle nükleer amaçlı kullanım için tasarlanan ve yanlış kullanım sonucunda radyoaktif salınıma sebep olabilecek ekipmanlar
• Kuyu başı, kontrol patlama önleyiciler, boru manifoldları, ve bunların tüm ekipmanlarını içerecek şekilde petrol, gaz veya jeotermal keşif ve sondaj endüstrisinde kuyu basıncını sınırlamak ve/veya kontrol etmek amaçlı yeraltı deposunda kullanılan kuyu kontrol ekipmanı
• Basıncı belirgin bir tasarım faktörü olmadığı, statik ve dinamik işlevsel etkileri veya diğer işlevsel etkileri karşılayabilecek yeterli dayanıklılık, sertlik veya kararlılığa sahip olan v buna uygun olarak malzemesi seçilmiş, boyutları belirlenmiş ve üretilmiş muhafazaları ve makineleri kapsayan aşağıda belirtilen ekipmanlar:

1. Tribün ve içten yanmalı motorları içeren motorlar
2. Buharlı motorlar, gaz/buhar tribünleri, turbo jeneratörler, kompresörler, pompalar ve çalıştırma düzenekleri

• Fırın soğutma sistemleri, sıcak hava geri kazanıcıları, toz emiciler ve sıcak fırın egzoz gazı temizleyicileri dahil olmak üzere yüksek fırınlar, fırın soğutma, gaz değiştiriciler, eritme, yeniden eritme, gazını alma, çelik, demir dışı metallerin döküm tepsileri dahil olmak üzere doğrudan tasfiye döküm ocakları
• Şalt tesisi, şalter kontrol ünitesi, transformatör ve dönen makinalar gibi yüksek gerilim ekipmanları için mahfazalar
• Elektrik ve telefon kabloları gibi aktarma sistemlerinin muhafazası için basınçlı borular
• Gemiler, roketler, uçaklar ve hareket edebilir deniz araçları ile tekneler üzerinde kullanılmak veya bunların hareketini sağlamak üzere kurulmuş olan ekipmanlar
• Taşıt lastikleri, hava yastıkları, oynamak için kullanılan toplar, şişme botlar ve diğer benzeri esnek muhafazadan oluşan basınçlı ekipmanlar
• Egzoz emme susturucuları
• Son tüketim için karbonatlı içeceklerin şişe veya teneke kutuları
• PS x V çarpımı 500 bar x litreden fazla olmayan ve izin verilen maksimum basıncı 7 barı geçmeyen içeceklerin dağıtım ve nakil için tasarlanmış kaplar
• 2010/35/AB tarafından kapsanan ekipmanlar ve Uluslararası Denizcilikle İlgili Tehlikeli Madde Kodları ve Uluslararası Sivil Havacılık Organizasyonu anlaşmaları tarafından kapsanan ekipmanlar
• Sıcak su ısıtma sistemindeki radyatör ve borular
• Sıvının üzerindeki gaz basıncı 0,5 bardan fazla olmayan sıvıları depolamak için tasarlanmış kaplar.

Basınçlı Ekipmanlar ve Makine Emniyeti

Basınçlı kazan, kompresör, hidrolik makine gibi ürünler için Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği (PED 2014/68/AB) + Makine Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT) birlikte uygulanır. PED basınç güvenliğini (patlama, sızıntı, malzeme dayanımı), Makine Emniyeti ise mekanik güvenliği (hareketli parçalar, ergonomi, gürültü) ele alır. Üretici, ürünün tasarım basıncı ve hacim çarpımına (PS×V kategori) göre PED müdahale seviyesini belirler.

Basınçlı Ekipmanlar (PED) CE Belgelendirme İçin Danışmanlık Desteği

Basınçlı ekipmanlar yönetmeliği (2014/68/AB) kapsamında CE belgelendirmeye hazırlık sürecinizde danışmanlık desteği sunuyoruz.

Ön görüşme talep edin — durumunuzu değerlendirip size özel yol haritası çıkaralım.