ISO 22000

ISO 22000, gıda güvenliği yönetim sistemleri için uluslararası standarttır. Güncel sürümü ISO 22000:2018’dir. Gıda zincirindeki bir kuruluşun, ürettiği ya da elinden geçen gıdanın hazırlandığı ve tüketildiği anda güvenli olduğunu göstermek için karşılaması gereken şartları belirler.

ISO 22000 belgenizi almak için gereken tüm süreci CE Danışmanı ile tek elden yürütürsünüz.

ISO 22000 nedir?

Standart bir ürün testi değildir; kuruluşun gıda güvenliğini nasıl yönettiğini konu alır. Dört temel unsuru bir araya getirir:

• Sistem yönetimi
• HACCP ilkeleri
• Ön koşul programları
• Karşılıklı iletişim

Gıda güvenliği nedir? Gıda güvenliği ekibi

Gıda güvenliği, gıdanın amacına uygun biçimde hazırlanıp tüketildiğinde tüketiciye zarar vermeyeceğinin güvencesidir. Bir gıda güvenliği tehlikesi zincirin herhangi bir halkasında ortaya çıkabilir. Bu nedenle kontrol tek bir firmaya bırakılamaz. ISO 22000, tedarikçiler, müşteriler ve yetkili kurumlarla zincir boyunca etkin iletişime dayanır.

Standart, bir gıda güvenliği ekibi kurulmasını ister. Ekip, kuruluşun ürünlerini, proseslerini, ekipmanını ve gıda güvenliği tehlikelerini bilen, deneyimli çalışanlardan oluşur. Tehlike analizini yapar; sistemin doğrulanmasını ve iyileştirilmesini planlar.

ISO 22000 ve HACCP

HACCP, Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları anlamına gelir. İlkeleri şunlardır:

1. Tehlike analizinin yapılması
2. Kritik kontrol noktalarının belirlenmesi
3. Kritik limitlerin belirlenmesi
4. İzleme yöntemlerinin oluşturulması
5. Düzeltici faaliyetlerin belirlenmesi
6. Doğrulama yöntemlerinin oluşturulması
7. Kayıtların ve dokümantasyonun sistemli tutulması

ISO 22000, HACCP’in yerini almaz. HACCP ilkelerini ve Codex uygulama adımlarını eksiksiz bir yönetim sisteminin içine yerleştirir; bu yüzden ikisi arasında daha kapsamlı olandır.

ISO 22000 belgesini kimler alır?

Standardın şartları geneldir. Büyüklüğü ve yapısı ne olursa olsun gıda zincirindeki her kuruluş uygulayabilir.

Zincirde doğrudan yer alanlar:

• Gıda ve gıda bileşeni üreticileri
• Çiftçiler ve hasatçılar
• Yem üreticileri
• Toplu yemek ve hazır yemek firmaları
• Gıda depolama, perakende ve taşıma firmaları

Zincirde dolaylı yer alanlar:

• Gıda işleme ekipmanı üreticileri
• Temizlik ve sanitasyon hizmeti verenler
• Gıda sektörü için temizlik kimyasalı üreticileri
• Ambalaj ve gıda ile temas eden diğer malzemelerin üreticileri

ISO 22000 kapsamı: ön koşul programları

Ön koşul programları (PRP), gıda zinciri boyunca hijyenik bir ortamı sürdürmek için gereken temel koşullar ve faaliyetlerdir. Ürünün çalışma ortamı yoluyla biyolojik, kimyasal ve fiziksel olarak bulaşmasını önlemeyi amaçlar.

Operasyonel ön koşul programları (OPRP) ise tehlike analizinin, bir tehlikenin ürüne girme, yayılma ya da çoğalma olasılığını kontrol etmek için zorunlu gördüğü önlemlerdir. Gıdaya değen ambalaj ve ekipman yüzeyleri ön koşul programları içinde ele alınır. Bu malzemelerin uygunluğu için gıda ile temasa uygunluk belgesi (FCM) sayfamıza bakabilirsiniz.

ISO 22000 risk analizi (tehlike analizi)

1. Tanımlama. Gıda güvenliği tehlikeleri belirlenir ve kabul edilebilir seviyeler saptanır.
2. Değerlendirme. Her tehlike, sağlığa etkisinin şiddetine ve ortaya çıkma olasılığına göre değerlendirilir.
3. Kontrol önlemleri. Kontrol önlemleri seçilir ve operasyonel ön koşul programlarına ya da HACCP planına atanır.

ISO 22000 belgesi nasıl alınır?

1. Mevcut uygulama, standardın şartlarıyla karşılaştırılır.
2. Gıda güvenliği ekibi kurulur, politika ve hedefler yazılır.
3. Ön koşul programları, tehlike analizi ve HACCP planı hazırlanır.
4. Çalışanlar eğitilir, sistem uygulamaya alınır.
5. İç denetim ve yönetimin gözden geçirmesi yapılır.
6. Belgelendirme kuruluşuna başvurulur; kuruluş dokümanları inceler ve firmayı yerinde denetler.
7. Uygunsuzluklar kapatıldıktan sonra belge düzenlenir.

Belge, TÜRKAK tarafından akredite edilmiş belgelendirme kuruluşlarınca düzenlenir. ISO 22000 belgesi 3 yıl geçerlidir ve her yıl gözetim denetimi yapılır.

Gerekli belgeler

• Yazılı gıda güvenliği politikası ve buna bağlı hedefler
• Standardın istediği prosedürler ve kayıtlar
• Sistemin etkin biçimde geliştirildiğini, uygulandığını, doğrulandığını ve güncellendiğini gösteren dokümanlar

ISO 22000 zorunlu mu?

Hayır. Belgelendirme gönüllüdür ve karar kuruluşa bırakılmıştır. Buna karşın birçok alıcı ve perakende zinciri tedarikçilerinden bu belgeyi ister.

ISO 22000 faydaları

• Tehlikeler önceden belirlenir; gıda kaynaklı hastalık riski azalır.
• Üretim süreci üzerinde etkin bir öz denetim düzeni kurulur.
• Hatalı üretim, maliyet ve şikâyet azalır.
• İhracat pazarlarında tedarikçi olarak kabul kolaylaşır.
• Stok kontrolü ve teslimat zamanlaması iyileşir.
• Gıda güvenliği mevzuatı düzenli biçimde takip edilir.
• Zincir boyunca tedarikçi ve müşterilerle iletişim netleşir.

ISO 22000 için kurulan izlenebilirlik, kalite kontrol ve alerjen yönetimi prosedürleri, kosher belgesi ve helal sertifikası gibi denetimlere hazırlığı da kolaylaştırır. Sistem ISO 9001 ile birlikte kurulabilir.

ISO 22000 ne kadar sürer?

Süre, işletmenin büyüklüğüne, ürün çeşidine ve mevcut hijyen ve kayıt düzeninin ne kadar hazır olduğuna bağlıdır. Mevcut durumu gördükten sonra firmanıza özel bir takvim çıkarırız. Gıdaya CE işareti uygulanmaz; ISO 22000 denetimi bir ürün testi değil, yönetim sistemi denetimidir.

CE Danışmanı ne yapar?

• Mevcut uygulamanın ISO 22000 şartlarına göre gözden geçirilmesi
• Gıda güvenliği politikası, ön koşul programları, tehlike analizi ve HACCP planının ekibinizle birlikte hazırlanması
• Çalışanlara HACCP ve gıda güvenliği eğitimi
• İç denetim ve belgelendirme denetimine hazırlık