ATEX Belgesi (2014/34/AB): Bölgeler, Kategoriler ve CE Süreci
Mart 15, 2021
Teknik Dosya Nedir?
Mart 27, 2021
Kısa cevap: UkrSEPRO, Ukrayna’nın eski zorunlu belgelendirme sistemiydi ve 1 Ocak 2018’de kaldırıldı. Bugün Ukrayna’ya ihraç edilen bir ürün, bir Ukrayna teknik düzenlemesinin kapsamına giriyorsa uygunluk değerlendirmesinden geçmeli, uygunluk beyanı düzenlenmeli ve ulusal uygunluk işaretiyle piyasaya sürülmelidir. Alıcınız hâlâ “UkrSEPRO sertifikası” istiyorsa, büyük ihtimalle bu güncel belgeleri kastediyordur.
UkrSEPRO neydi?
UkrSEPRO, Sovyetler Birliği sonrasında Ukrayna’nın kurduğu ulusal belgelendirme sistemiydi. Listede yer alan ürünler, Ukrayna’da satılabilmek için bu sistemde onaylanmış bir kuruluştan zorunlu uygunluk sertifikası almak zorundaydı. Sistem, Rusya’nın GOST-R sistemine benzer şekilde ürünü ulusal standartlara (DSTU) göre değerlendiriyordu.
Ne değişti?
Ukrayna, 15 Ocak 2015 tarihli ve 124-VIII sayılı “Teknik Düzenlemeler ve Uygunluk Değerlendirmesi Hakkında Kanun” ile ürün güvenliği sistemini Avrupa Birliği modeline geçirdi. Kanun 10 Şubat 2016’da yürürlüğe girdi; geçiş döneminin ardından eski zorunlu belgelendirme listesi 1 Ocak 2018’den itibaren uygulanmıyor.
Yeni sistemde mantık AB’deki CE sürecine çok benzer:
- Ürün grubuna göre teknik düzenlemeler var. Bunların çoğu AB direktiflerinden uyarlanmıştır (örneğin alçak gerilim, elektromanyetik uyumluluk, makine, telsiz ekipmanı, tehlikeli maddelerin kısıtlanması).
- Ürün bu düzenlemelerden birinin kapsamındaysa, düzenlemede tanımlanan uygunluk değerlendirme prosedürü uygulanır. Bazı ürünlerde bu, Ukrayna’da atanmış bir uygunluk değerlendirme kuruluşunun katılımını gerektirir.
- Değerlendirme sonunda uygunluk beyanı düzenlenir ve ürüne teknik düzenlemelere uygunluk işareti (Ukrayna’nın ulusal uygunluk işareti) konur.
Kapalı çember · zorunlu sertifika (2018 öncesi)
Sağı açık çember · uygunluk beyanı · XXX: atanmış kuruluşun kimlik numarası
Ürününüz bir teknik düzenlemenin kapsamında mı?
İlk ve en önemli soru budur. Ürün hiçbir Ukrayna teknik düzenlemesinin kapsamına girmiyorsa zorunlu bir uygunluk belgesi gerekmez. Ancak alıcınız ya da gümrük müşaviriniz, ürünün güvenliğini gösteren gönüllü bir uygunluk sertifikası isteyebilir. Bu sertifikayı Ukrayna Ulusal Akreditasyon Ajansı (NAAU) tarafından akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları düzenler.
Ürün bir teknik düzenlemenin kapsamındaysa izlenecek yol genellikle şöyledir:
- Kapsam tespiti: Ürününüzün hangi teknik düzenlemelere girdiği belirlenir. Bir ürün aynı anda birden fazla düzenlemeye girebilir; örneğin bir elektrikli makine hem makine hem elektromanyetik uyumluluk düzenlemesine girebilir.
- Prosedür seçimi: Düzenlemenin öngördüğü uygunluk değerlendirme yolu belirlenir: üreticinin kendi beyanı mı, yoksa atanmış kuruluş katılımı mı?
- Teknik dosya ve testler: Ürünün uygunluğunu gösteren teknik dosya ve test raporları hazırlanır.
- Uygunluk beyanı ve işaretleme: Beyan düzenlenir ve ulusal uygunluk işareti ürüne konur.
CE belgeniz Ukrayna’da işe yarar mı?
CE işareti Ukrayna’da doğrudan geçerli değildir; Ukrayna pazarı için ayrıca Ukrayna teknik düzenlemelerine göre uygunluk beyanı gerekir. Ancak Ukrayna’nın teknik düzenlemeleri AB direktifleriyle uyumlaştırıldığı için, CE sürecinde hazırlanan teknik dosya ve test raporları çoğu zaman bu sürecin temeli olarak kullanılabilir. Ürününüzün CE belgesi zaten varsa Ukrayna süreci genellikle daha kısa ve daha düşük maliyetli olur.
Yakında değişebilir: Ukrayna–AB ACAA anlaşması
Ukrayna, Avrupa Birliği ile Endüstriyel Ürünlerin Uygunluk Değerlendirmesi ve Kabulü Anlaşması (ACAA, “sanayi vizesizliği”) için hazırlık yapıyor; bunun için gerekli kanun Nisan 2026’da kabul edildi. Anlaşma onaylanıp yürürlüğe girdiğinde, ilk aşamada makine, elektromanyetik uyumluluk ve alçak gerilim ürünlerinde AB ve Ukrayna uygunluk değerlendirmelerini karşılıklı tanıyacak. Bu yazının güncellendiği tarihte (Eylül 2026) anlaşma henüz yürürlüğe girmemiştir; ihracattan önce güncel durumu kontrol etmenizi öneririz.
UkrSEPRO ile güncel sistem arasındaki farklar
| UkrSEPRO (2018 öncesi) | Güncel sistem | |
|---|---|---|
| Dayanak | Zorunlu belgelendirme listesi | Kanun 124-VIII ve teknik düzenlemeler |
| Belge | Uygunluk sertifikası | Uygunluk beyanı (+ gerektiğinde atanmış kuruluş belgesi) |
| Değerlendirme ölçütü | Ulusal standartlar (DSTU) | AB direktiflerine uyumlu teknik düzenlemeler |
| İşaret | UkrSEPRO işareti | Teknik düzenlemelere uygunluk işareti |
| Gönüllü sertifika | — | NAAU akreditasyonlu kuruluşlardan alınabilir |
Sık sorulan sorular
UkrSEPRO belgesi hâlâ alınabilir mi?
Eski zorunlu sistem 2018’de kaldırıldığı için bugün “zorunlu UkrSEPRO sertifikası” diye bir belge yoktur. Piyasada bu adla sunulan belgeler genellikle gönüllü uygunluk sertifikaları ya da teknik düzenlemelere göre düzenlenen uygunluk beyanlarıdır. Hangisine ihtiyacınız olduğu, ürününüzün kapsamına bağlıdır.
Alıcım UkrSEPRO sertifikası istiyor, ne yapmalıyım?
Önce ürününüzün bir Ukrayna teknik düzenlemesinin kapsamına girip girmediğini tespit edin. Kapsama giriyorsa uygunluk beyanı, girmiyorsa gönüllü uygunluk sertifikası alıcınızın ihtiyacını karşılar. Alıcınızla belgenin adında değil, içeriğinde anlaşmanız önemlidir.
Ukrayna, Avrasya Gümrük Birliği’nin (EAC) üyesi mi?
Hayır. EAC belgesi Rusya, Belarus, Kazakistan, Kırgızistan ve Ermenistan için geçerlidir; Ukrayna’da geçerli değildir. Ukrayna için ayrı bir süreç gerekir.
Ukrayna’ya ihracat planlıyorsanız, ürününüzün kapsamını ve gerekli belgeleri birlikte netleştirelim. Ürün bilgilerinizi aldıktan sonra teklifimizi en kısa sürede iletiyoruz.
