EN IEC 60335-2-9:2003+A1:2004+A2:2006+A12:2007+A13:2010 standardı, ekmek kızartıcıları (toaster), tost makineleri, elektrikli ızgaralar, sandviç ve waffle makineleri, raclette, kontak ızgaralar, crêpe ve panini cihazları gibi taşınabilir ev tipi pişirme aletlerinin güvenlik gerekliliklerini belirler. LVD 2014/35/AB kapsamında CE belgelendirmenin temel uyum standardıdır ve EN IEC 60335-1 ile birlikte okunur.
Standart künyesi
| Standart kodu (Güncel CENELEC baskısı) | EN IEC 60335-2-9:2023+A11:2023 |
| LVD harmonize listesinde (Resmi Gazete’de cited versiyon) | EN 60335-2-9:2003+A1:2004+A2:2006+A12:2007+A13:2010 |
| İlgili direktifler / tüzükler | LVD 2014/35/AB EMC 2014/30/AB RoHS 2011/65/AB |
| Kapsam | Ev tipi tost makineleri, ızgaralar, taşınabilir pişiriciler |
Not: Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nde (LVD 2014/35/AB harmonize listesi) henüz güncel CENELEC baskısı işlenmediğinden, “presumption of conformity” (uygunluk varsayımı) hâlâ önceki baskı üzerinden sağlanır. Pratik olarak piyasa yeni baskıyı kullanmaktadır.
CE belgelendirmenin 5 ana aşaması — soldan sağa süreç akışı
Tost makineleri ve ızgaralar neden EN 60335-2-9 kapsamındadır?
Bu cihazlar üç tehlikeyi aynı anda barındırır: (1) yüksek yüzey sıcaklığı — rezistans 200-300°C’ye çıkar, dış muhafaza hâlâ sıcak, (2) yağ/yiyecek teması — ızgaralarda eriyen yağ elektriksel aksamla temas edebilir, (3) kullanıcı erişimi — ekmek sıkışması, yiyecek çevirme gibi durumlarda kullanıcı elini cihaza sokar.
Standart özellikle “tost sıkışma senaryosunu” ciddi bir risk kabul eder: kullanıcı sıkışan ekmeği çıkarmaya çalışırken metal obje (çatal, bıçak) soktuğunda rezistansla temas ederek elektrik çarpması yaşayabilir. Bu nedenle rezistans tasarımı, kullanıcının normal müdahale edemeyeceği şekilde gömülmüş ve çift izolasyonlu olmalıdır. Ayrıca cihaz kendi kendine devrilebilir, masaya temas eden alt yüzey 90°C’yi aşmamalıdır (masa/tezgâh yanığı riski).
Izgaralarda ek olarak yağ toplama haznesinin tasarımı kritik — hazne dolduğunda rezistansa yağ sıçraması yangın oluşturabilir; standart bu senaryoyu “anormal çalışma” testi ile doğrular.
EN 60335-2-9 kapsamı
- Ekmek kızartıcıları (2, 4 dilim, uzun dilim, uzun slot)
- Tost makineleri (klasik ızgara tipi, çift plakalı)
- Sandviç makineleri (üçgen / karelik plaka)
- Waffle makineleri (Belçika, Amerikan, kalp şekli)
- Panini / crêpe / krep makineleri
- Kontak ızgaralar (George Foreman tipi)
- Açık ızgaralar (ince rezistans üzerinde tel)
- Raclette cihazları (peynir eritme + mini ızgara)
- Elektrikli barbekü (taşınabilir, ev kullanımı)
- Fırın ekmek kızartıcıları (küçük tost fırını, mini fırın — 2-6 L)
- Pide / lahmacun ısıtma plakaları
Kapsam dışı
- Sabit mutfak fırınları, ocaklar: EN 60335-2-6 kapsamındadır.
- Mikrodalga fırınlar: EN 60335-2-25.
- Indüksiyon ve sıcak plaka set üstü ocaklar: EN 60335-2-6 (sabit) veya EN 60335-2-9 kapsamı dışında ticari EN 60335-2-36.
- Profesyonel mutfak ekipmanı: EN 60335-2-39 (ticari ızgaralar), EN 60335-2-47 (ticari kaynatıcılar).
- Fritözler, yavaş pişiriciler: EN 60335-2-13 (yağlı pişiriciler), EN 60335-2-15 (sıvı ısıtıcılar).
EN 60335-1 ile ilişki
EN IEC 60335-1‘in temel güvenlik kuralları — yalıtım, sıcaklık yükselmesi, kaçak akım, anormal çalışma — bu cihaz sınıfı için alt gereklilikler olarak kabul edilir. 2-9 üzerine şunları ekler: rezistansa doğrudan erişim engellerini, sıkışma senaryosu testleri, termal sınır sıcaklıkları (tutulan yüzeyler), yiyecek teması yüzeylerinin malzeme uygunluğu ve ızgara yağ toplama haznesi anormal çalışma.
Tost makinesi / ızgara için özel gereklilikler (2-9 eklentileri)
- Madde 22.103 — Rezistansa temas engeli: Kullanıcının ekmek çıkarma davranışı sırasında normal olarak kullanabileceği araçla (çatal, tahta spatula) rezistansa temas edilmemelidir. Test: 2.5 mm çapında test parmağı ile denenir.
- Madde 19.101 — Anormal çalışma (sıkışma): Ekmek sıkışması simülasyonu — cihaz termal koruyucusu devreye girip elektriği kesmelidir; yangın oluşmamalıdır.
- Madde 11.8 — Yüzey sıcaklık sınırları: Kullanıcının tutacağı noktalar (sap, kol, düğme) 50-60°C, metal olmayan düğmeler 75°C sınırını aşmamalıdır. Alt yüzey (masaya temas) 90°C sınırı.
- Madde 19.102 — Yağ haznesi anormal çalışma (ızgara): Yağ haznesinin dolu + ağzına kadar sıçrama senaryosu; rezistansa yağ temas edince alev alma olmamalıdır.
- Madde 30.2 — Plastik yanmazlık: Dış muhafaza plastikleri, glow-wire 750°C (düğmeler) ve 550°C (muhafaza) testine dayanmalıdır.
- Madde 25.14 — Kordon bükme: Güç kablosu 100.000 bükme testine girer; esneklik ve izolasyon bütünlüğü korunmalı.
- Madde 7.12 — Gıda teması yüzeyleri: Ekmek/yiyecek temasına giren yüzeyler (alüminyum plaka, kaplama) ayrıca EU 1935/2004 (gıda temas) uyumlu olmalıdır — bu LVD dışıdır fakat CE dosyasında belgelenmesi gerekir.
Test süreci
- Yapısal kontroller: Sınıf I (topraklı) varsayılan; bazı küçük ekmek kızartıcıları Sınıf II çift yalıtımlı olabilir.
- Elektriksel testler: Dielektrik dayanım (1250 V AC 1 dakika), yalıtım direnci, kaçak akım (0.75 mA normal + 5 mA anormal).
- Termal testler: Sürekli çalışma (cihaz maksimum programda termostat devrede), elle tutma yüzeyi, alt yüzey ve çevresel artış testi (etrafına yanıcı malzeme konur).
- Sıkışma testi: Ekmek sıkışması simüle edilir (kağıt hamurlu blok); termal koruyucu devreye girmeli.
- Izgara yağ testi: Hazne yağla dolu ve rezistansa sıçrama; yangın olmamalı.
- Mekanik testler: Devrilme testi (30° eğim), kordon çekme, kapak/kulp menteşe dayanıklılık.
- EMC: EN 55014-1 + EN 55014-2 (rezistans bazlı cihazlar için emisyon düşüktür, fakat termostat anahtarlama parazit oluşturur).
CE belgelendirme süreci
- Teknik dosya: Rezistans spec (W, V, ohm), termostat/termal sigorta spec + sertifika, muhafaza çizimi, iç wiring diyagramı, gıda temas alanları için 1935/2004 uyumluluk belgesi (malzeme tedarikçisinden).
- Akredite lab testi: EN 60335-1 + EN 60335-2-9 + EMC paketi.
- Ecodesign (Komisyon Yönetmeliği EU 2019/2023): Ev tipi küçük pişirme cihazları için onarılabilirlik ve yedek parça gereklilikleri var — firma tasarım aşamasında dikkate almalı.
- RoHS + WEEE: WEEE’de küçük ev aleti kategorisi; üretici kayıt zorunlu.
- DoC + CE işareti + 10 yıl teknik dosya arşivi.
Sıkça sorulan sorular
Evet — ikisi de EN 60335-2-9 kapsamındadır. Ancak testler farklı uygulanır: ekmek kızartıcıda “sıkışma + metal obje erişim” ön plandadır; kontak ızgarada “kapak menteşe dayanıklılığı + yağ haznesi + yüzey sıcaklığı” ön plandadır. Tek tip dosya iki cihaz için yetmez — her model için ayrı test raporu alınmalıdır.
Taşınabilir ve fişli ise evet — EN 60335-2-9 kapsamındadır. Sabit mutfak ankastresi olmadığı sürece 2-9 uygulanır. Sınır ≥ 20 L tost fırınları için biraz bulanık — bazı üreticiler EN 60335-2-6 (sabit pişirme) referansı da verir; akredite lab hangi standardın daha uygun olduğunu ürün mimarisine bakarak belirler. Genel olarak tezgâh üstü 2-9.
Zorunda değil, fakat metal muhafazası varsa genelde Sınıf I topraklı tasarlanır. Plastik muhafazalı küçük ekmek kızartıcılar Sınıf II çift yalıtımlı olabilir. Kontak ızgaralar tipik olarak Sınıf I — metal plaka + metal kapak dış iletken yüzey.
Genellikle alüminyum plaka veya kaplama tedarikçisi bu belgeyi sunar. Üretici kendi testini yaptırmak zorunda değildir — tedarikçiden “EU 1935/2004 uyumluluk beyanı” ve gerekirse 10/2011 plastik malzeme migrasyon testi raporu alır ve teknik dosyasına ekler. Kaplama değişirse yeni belge gerekir.
Evet — 2023’ten itibaren PFOA yasaklı (REACH Annex XVII madde 68). PTFE bazlı kaplamalar hâlâ yasal fakat PFHxA, PFOS gibi uzun zincirli PFAS’lar kısıtlı. Üretici, kaplama tedarikçisinden REACH SVHC listesine karşı uyum belgesi istemelidir — CE dosyasına eklenmeli. Tüketici baskısıyla seramik veya mineral kaplama alternatifleri yaygınlaşıyor.
Bu pazarlama iddiasıdır — CE kapsamı değildir. Ancak yanıltıcı ticari uygulama (2005/29/EC haksız ticaret direktifi) riski taşır. “Daha az duman” nispi iddia — karşılaştırma test raporu gereklidir. “Dumansız” mutlak iddia — gerçek partikül ölçümü (PM2.5) bağımsız lab tarafından doğrulanmalı. Bu pazarlama desteği ayrı bir hizmettir; CE teknik dosyası bu iddiaları kapsamaz.
Evet — standart, termal koruyucunun rezistansı aşırı ısı durumunda kesmesini şart koşar. Ayrıca birçok premium model duman sensörü (optik) eklemiş — bu zorunlu değil fakat ticari fark yaratır. Zorunlu olan: kullanıcının müdahalesi olmadan (çıkarmaya unutursa bile) cihazın kendi kendine yangın çıkarmamasıdır; “anormal çalışma” testi tam bunu doğrular.
İlgili standartlar ve yönetmelikler
- EN IEC 60335-1 (ana rehber)
- LVD 2014/35/AB
- EN 60335-2-6 — Sabit pişirme cihazları
- EN 55014-1 / EN 55014-2 — EMC
- EU 1935/2004 — Gıda temas malzemesi çerçeve tüzüğü
- EU 2019/2023 — Ecodesign (küçük ev aletleri)
- REACH Annex XVII — PFOA / PFAS kısıtlamaları
Tost makinesi, ızgara ve küçük pişirme cihazı CE belgelendirme desteği
Ekmek kızartıcı, tost makinesi, waffle, ızgara veya benzer bir taşınabilir pişirme cihazı üretiyor/ithal ediyorsanız; EN 60335-2-9 test dosyası hazırlığı, rezistans + termostat tedarikçi sertifika zinciri, gıda temas (1935/2004) dokümantasyonu, Ecodesign onarılabilirlik şartlarına uyum ve ithalat gümrük sürecinde tam CE danışmanlığı sağlıyoruz.
Ürün uygunluk değerlendirmesinden teknik dosyaya kadar uçtan uca destek.
Resmî kaynaklar
Bu standardın atıfta bulunduğu Avrupa direktifleri ve standardizasyon kuruluşları: