EN 619, tam adıyla “Sürekli taşıma donanımı ve sistemleri – Birim yüklerin mekanik olarak taşınmasına yönelik donanım için güvenlik kuralları”, koli, kasa, palet ve benzeri birim yükleri taşıyan konveyörlerin ve konveyör sistemlerinin güvenlik kurallarını tanımlayan C tipi standarttır. Konveyörlerde en sık görülen kazalar, dönen makara ile bant arasına el ve giysi kaptırılması ve aktarma noktalarında yük ile sabit parça arasında sıkışmadır. Standart bu tehlikelerin tasarımla nasıl giderileceğini anlatır.
EN 619 testlerni ve makinenizin CE belgesi sürecini birlikte yürütelim; CE Danışmanı tüm süreci tek elden üstlenir.
EN 619 künyesi
| AB Resmî Gazetesi’nde atıf yapılan sürüm | EN 619:2022 |
|---|---|
| Resmî başlık | Continuous handling equipment and systems – Safety requirements for equipment for mechanical handling of unit loads |
| Desteklediği mevzuat | Makine Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT); 20 Ocak 2027’den itibaren (AB) 2023/1230 |
| Standart türü | C tipi makine standardı |
Hangi donanımı kapsar?
Standart, birim yükleri sürekli ya da aralıklı olarak taşıyan mekanik donanımı kapsar. Tipik örnekler:
- Makaralı ve zincirli konveyörler
- Birim yük taşıyan bantlı ve modüler bantlı konveyörler
- Palet konveyörleri, döner tablalar ve aktarma arabaları
- Dikey taşıyıcılar ve kaldırma tablalı aktarma istasyonları
- Ayırıcılar (sorter) ve biriktirme konveyörleri
- Depo ve dağıtım merkezlerindeki konveyör sistemleri
Dökme malzeme taşıyan bantlı konveyörler bu standardın değil, EN 620’nin konusudur.
Standardın ana gereklilikleri
- Kapma noktalarının korunması: Bant ile tambur, zincir ile dişli ve makaralar arasındaki kapma noktaları tasarımla giderilir ya da koruyucuyla kapatılır.
- Aktarma noktaları: İki konveyör arasındaki ve konveyör ile sabit yapı arasındaki açıklıklar, parmak ve el sıkışmasını önleyecek biçimde düzenlenir.
- Hareketli donanım: Aktarma arabaları, döner tablalar ve kaldırma düzenlerinin hareket alanı koruyucu ya da koruyucu donanımla korunur.
- Yük giriş ve çıkış açıklıkları: Korunan bölgeye yükün geçtiği açıklıklardan kişilerin girmesi önlenir; gerekiyorsa susturma fonksiyonlu koruyucu donanım kullanılır.
- Yükün düşmesine karşı koruma: Yüksekte geçen hatlarda yan korkuluk, alt koruma ağı ya da eşdeğer önlem bulunur.
- Acil durdurma: Operatörün bulunduğu ve müdahale ettiği noktalardan ulaşılabilir acil durdurma düzenleri yerleştirilir.
- Başlatma uyarısı: Operatörün hattın tamamını göremediği sistemlerde hareket başlamadan önce sesli ya da ışıklı uyarı verilir.
- Geçişler ve bakım erişimi: Hattın üzerinden ve altından geçiş yerleri ile bakım noktalarına güvenli erişim sağlanır.
- Enerjinin kesilmesi: Bakım ve sıkışma giderme sırasında beklenmeyen çalışmayı önleyen kilitlenebilir ayırma düzeni bulunur.
EN 619 doğrulama ve testleri
Standart, her kural için doğrulama yöntemini belirtir. Büyük sistemlerde doğrulama kurulum yerinde tamamlanır.
| Test ya da kontrol | Ne doğrulanır? |
|---|---|
| Gözle muayene | Koruyucuların, işaretlemenin ve acil durdurma düzenlerinin yerinde olduğu |
| Açıklık ve mesafe ölçümü | Kapma noktalarına ve tehlike bölgelerine ulaşılamadığı |
| Acil durdurma fonksiyon testi | Her düzenin ilgili bölümü durdurduğu ve yeniden başlatmanın bilinçli bir işlem gerektirdiği |
| Koruyucu donanım ve susturma testi | Yük geçerken hattın çalıştığı, kişi girdiğinde durduğu |
| Başlatma uyarısının testi | Uyarının hareketten önce ve yeterli sürede verildiği |
| Elektrik teçhizatı testleri | EN 60204-1 doğrulama ölçümleri |
Sonuçlar test raporuna işlenir; hat genişletildiğinde ya da yerleşim değiştiğinde ilgili kontroller tekrarlanır.
CE sürecindeki yeri
- Risk değerlendirmesi: Konveyörün ve hattın tehlikeleri EN ISO 12100 çerçevesinde belirlenir.
- Tasarım: Kapma noktaları, aktarma yerleri ve koruyucular EN 619’a göre tasarlanır.
- Doğrulama: Ölçümler ve fonksiyon testleri, çoğunlukla kurulum yerinde yapılır.
- Teknik dosya: Yerleşim planı, şemalar ve test raporu teknik dosyaya girer.
- Uygunluk beyanı: EN 619, uygulanan standartlar arasında yazılır.
Uyumlaştırılmış standarda uygunluk, Makine Emniyeti Yönetmeliği‘nin ilgili temel gereklerine uygunluk karinesi sağlar. Başka bir makineye bağlanmak üzere satılan konveyör modülü kısmen tamamlanmış makine olabilir; bu durumda uygunluk, hattın bütünü için değerlendirilir.
Birlikte uygulanan standartlar
- EN ISO 13857: Güvenlik mesafeleri
- EN ISO 13854: Ezilmeyi önleyen asgari açıklıklar
- EN ISO 14120: Sabit ve hareketli koruyucular
- EN ISO 13850: Acil durdurma fonksiyonu
- EN ISO 14118: Beklenmeyen çalışmanın önlenmesi
- EN 60204-1: Makinenin elektrik teçhizatı
Sık sorulan sorular
Tek bir konveyör modülü için CE işareti gerekir mi?
Tek başına kullanılabilen konveyör makine sayılır. Yalnız başka bir hatta takılmak üzere verilen modül kısmen tamamlanmış makine olabilir; ayrım ürünün nasıl satıldığına göre yapılır.
Makaralı konveyörde her makara arası kapatılmalı mı?
Kapma tehlikesi olan yerler korunur. Standart, koruyucunun yanında tasarımla çözüm yollarını da tanır.
Mevcut hatta ek yapılırsa ne olur?
Ek, güvenliği etkiliyorsa yeni bölüm ve bağlantı noktaları için risk değerlendirmesi ve doğrulama yapılır.
Hangi sürüm geçerli?
AB Resmî Gazetesi’nde atıf yapılan sürüm EN 619:2022’dir. Teste başlamadan önce güncel atıf kontrol edilmelidir.
Aynı gruptaki diğer standartlar
- EN ISO 10218-2: Robot Sistemleri ve Entegrasyonu
- EN 415-10: Paketleme Makineleri Genel Kurallar
- EN ISO 19085-1: Ağaç İşleme Makineleri Ortak Kurallar
- EN 1012-1: Hava Kompresörleri
