EN 61347-1, tam adıyla “Lamba kontrol düzenleri – Bölüm 1: Genel ve güvenlik kuralları”, LED sürücüleri, elektronik balastlar ve benzeri lamba kontrol düzenlerinin ortak güvenlik kurallarını belirler. Genel kuralları verir; kontrol düzeninin türüne göre EN 61347-2 serisindeki özel bölümle birlikte uygulanır. Sürücü ve balast üreticileri için LVD testlerinin dayanağıdır.
EN 61347-1 testlerni ve ürününüzün CE belgesi sürecini birlikte yürütelim; CE Danışmanı tüm süreci tek elden üstlenir.
EN 61347-1 künyesi
| AB Resmî Gazetesi’nde atıf yapılan sürüm | EN 61347-1:2015 |
|---|---|
| Resmî başlık | Lamp controlgear – Part 1: General and safety requirements |
| Desteklediği mevzuat | Alçak Gerilim Yönetmeliği (2014/35/AB) |
| Standart türü | Ürün standardı |
Hangi ürünleri kapsar?
Standart, şebekeden ya da aküden beslenen ve bir ışık kaynağını çalıştıran kontrol düzenlerini kapsar. Montaj biçimine göre yerleşik, bağımsız ve bütünleşik türler ayrılır. Tipik örnekler:
- LED modülleri için elektronik kontrol düzenleri (LED sürücüleri)
- Floresan lambalar için elektronik ve manyetik balastlar
- Deşarj lambaları için balastlar ve ateşleyiciler
- Halojen lambalar için elektronik transformatörler
- Acil aydınlatma için aküden beslenen kontrol düzenleri
Her tür için ek kurallar ilgili 2. bölümde verilir; örneğin LED sürücüleri EN 61347-2-13 ile birlikte değerlendirilir. Kontrol düzeni lambanın içindeyse (duylu LED lamba gibi) lamba standardı uygulanır. Sürücünün beslediği modül EN IEC 62031 kapsamındadır.
Standardın ana gereklilikleri
- Sınıflandırma: Kontrol düzeni yerleşik, bağımsız ya da bütünleşik olarak sınıflandırılır; koruma düzeyi buna göre değerlendirilir.
- İşaretleme: Anma değerleri, bağlantı şeması, izin verilen en yüksek gövde sıcaklığı noktası (tc) ve ilgili semboller ürün üzerinde yer alır.
- Gerilimli bölümlere temasa karşı koruma: Bağımsız kontrol düzenlerinde gerilimli bölümlere erişim engellenir; yerleşik türlerde koruma armatürle tamamlanır.
- Bağlantı uçları ve topraklama: Uçlar güvenli bağlantı sağlamalı, topraklama düzeni sürekli ve güvenilir olmalıdır.
- Neme dayanım ve yalıtım: Nem şartlandırmasından sonra yalıtım direnci ve dielektrik dayanım yeterli olmalıdır.
- Arıza durumları: Bileşen arızası, çıkışın kısa devresi ya da lambasız çalışma gibi durumlarda alev, erimiş malzeme ya da tehlikeli gerilim oluşmamalıdır.
- Isıl koruma ve sargı dayanımı: Sargılı kontrol düzenlerinde sargıların ısıl dayanımı doğrulanır; ısıl korumalı türler için ek kurallar vardır.
- Yapım ve yalıtım mesafeleri: Hava aralıkları ve yüzeysel kaçak yolları çalışma gerilimine uygun olmalıdır.
- Isıya, yangına ve iz oluşumuna dayanım: Yalıtkan parçalar ısıya, tutuşmaya ve yüzeysel iz oluşumuna dayanmalıdır.
EN 61347-1 testleri
Testler tip testi olarak numuneler üzerinde yapılır; hangi testlerin uygulanacağını ilgili 2. bölüm belirler.
| Test ya da kontrol | Ne doğrulanır? |
|---|---|
| İşaretleme kontrolü | Zorunlu bilgilerin okunaklı ve kalıcı olduğu |
| Yalıtım direnci ve dielektrik dayanım | Giriş, çıkış ve gövde arasındaki yalıtımın yeterli olduğu |
| Arıza koşulu testleri | Tek arıza durumunda kontrol düzeninin tehlike oluşturmadığı |
| Isınma ve tc ölçümü | Gövde sıcaklığının beyan edilen tc değerini aşmadığı |
| Sargıların ısıl dayanım testi | Sargılı balastlarda yalıtımın öngörülen ömür boyunca dayanacağı |
| Yalıtım mesafelerinin ölçülmesi | Hava aralıklarının ve yüzeysel kaçak yollarının yeterli olduğu |
| Isı ve tutuşma testleri | Yalıtkan malzemenin ısıya ve aleve dayandığı |
Bağımsız kontrol düzenlerinde muhafazanın IP koruma derecesi de doğrulanır.
CE sürecindeki yeri
- Risk değerlendirmesi: Elektrik çarpması, ısınma, yangın ve mekanik tehlikeler belirlenir; uygulanacak standartlar seçilir.
- Tasarım: Kontrol düzeni EN 61347-1 ve türüne uygun 2. bölüme göre tasarlanır.
- Doğrulama testleri: Tip testleri numuneler üzerinde yapılır ve rapora bağlanır.
- Teknik dosya: Şemalar, malzeme listesi, kritik bileşen belgeleri ve test raporu teknik dosyaya girer.
- Uygunluk beyanı: EN 61347-1, uygulanan standartlar arasında yazılır ve ürüne CE işareti konur.
Uyumlaştırılmış standarda uygunluk, Alçak Gerilim Yönetmeliği‘nin ilgili temel gereklerine uygunluk karinesi sağlar. Kontrol düzenleri ayrıca EMC kapsamındadır; radyo bozulması EN 55015 ile ölçülür.
Birlikte uygulanan standartlar
- EN 61347-2-13: LED modülleri için elektronik kontrol düzenleri
- EN 61347-2-3: Floresan lambalar için elektronik kontrol düzenleri
- EN IEC 62031: LED modülleri
- EN IEC 60598-1: Aydınlatma armatürleri
- EN 55015: Aydınlatma cihazlarında radyo bozulması
- EN 61547: Aydınlatma cihazlarında EMC bağışıklık kuralları
Sık sorulan sorular
LED sürücüsü için hangi standartlar uygulanır?
Güvenlik için EN 61347-1 ile EN 61347-2-13 birlikte uygulanır. EMC tarafında EN 55015, EN 61547 ve harmonik akım standardı devreye girer.
tc noktası ne anlama gelir?
Üreticinin gövde üzerinde işaretlediği ve normal çalışmada aşılmaması gereken en yüksek sıcaklığın ölçüldüğü noktadır. Armatür tasarımında sürücünün bu sıcaklığın altında kalması sağlanır.
Hangi sürüm geçerli?
AB Resmî Gazetesi’nde Alçak Gerilim Yönetmeliği (2014/35/AB) kapsamında atıf yapılan sürüm: EN 61347-1:2015. Teste başlamadan önce güncel atıf kontrol edilmelidir.
Aynı gruptaki diğer standartlar
- EN IEC 61558-1: Transformatörler ve Güç Kaynakları
- EN IEC 62031: LED Modülleri
- EN 62477-1: Güç Elektroniği Dönüştürücüleri
- EN 60335-2-15: Sıvı Isıtma Cihazları
