EN 60335-2-80, tam adıyla “Ev ve benzeri yerlerde kullanılan elektrikli cihazlar – Güvenlik – Bölüm 2-80: Vantilatörler için özel kurallar”, evde ve benzeri ortamlarda kullanılan elektrikli vantilatörlerin güvenlik gerekliliklerini tanımlar. Genel kuralları içeren EN IEC 60335-1 ile birlikte okunur; Bölüm 2-80 bu cihazlara özgü ekleme ve değişiklikleri taşır. Dönen kanatlara temas, tavan vantilatörünün düşmesi ve motorun sıkışması standardın ana konularıdır.
EN 60335-2-80 testlerni ve ürününüzün CE belgesi sürecini birlikte yürütelim; CE Danışmanı tüm süreci tek elden üstlenir.
EN 60335-2-80 künyesi
| AB Resmî Gazetesi’nde atıf yapılan sürüm | EN 60335-2-80:2003 |
|---|---|
| Resmî başlık | Household and similar electrical appliances – Safety – Part 2-80: Particular requirements for fans |
| Desteklediği mevzuat | Alçak Gerilim Yönetmeliği (2014/35/AB) |
| Standart türü | Ürün standardı |
Hangi ürünleri kapsar?
Standart, evde ve benzeri ortamlarda kullanılan elektrikli vantilatörlere uygulanır. Tipik örnekler:
- Masa ve ayaklı vantilatörler
- Kule tipi vantilatörler
- Tavan vantilatörleri (aydınlatmalı olanlar dahil)
- Duvar tipi vantilatörler
- Kanal tipi fanlar ile banyo ve mutfak havalandırma fanları (aspiratörler)
Başka bir cihazın içine yerleştirilmiş fanlar o cihazın standardıyla değerlendirilir. Ocak üstü davlumbazlar EN 60335-2-31, fanlı ısıtıcılar EN 60335-2-30 kapsamındadır. Yalnız endüstriyel amaçla tasarlanan fanlar bu standardın konusu değildir.
Vantilatörlere özgü gereklilikler
- Kanatlara karşı koruma: Dönen kanatlara deney parmağıyla ulaşılamamalıdır; koruyucu ızgara yeterli dayanımda olmalı ve alet kullanmadan sökülememelidir.
- Tavan vantilatörü askısı: Askı düzeni, vantilatörün ağırlığının katı bir yükü kopmadan taşımalı; titreşimle gevşemeye karşı emniyete alınmalıdır.
- Kanat bağlantısı: Kanatlar çalışma sırasında yerinden çıkmayacak biçimde tespit edilir.
- Kilitli rotor: Kanat sıkıştığında ya da motor dönemediğinde sargılar tehlikeli sıcaklığa ulaşmamalıdır.
- Salınım mekanizması: Sağa sola dönen başlık, parmak sıkıştırmayacak biçimde tasarlanır.
- Kararlılık: Ayaklı ve masa tipi vantilatörler eğimli yüzeyde devrilmemelidir.
- Hız ayarlayıcılar: Ayrı verilen ya da gövdede bulunan hız ayarlayıcı ile vantilatör birlikte değerlendirilir.
- Neme karşı koruma: Banyo ve mutfak gibi nemli hacimlere takılan fanlar uygun koruma derecesine sahip olmalıdır.
- Montaj talimatları: Tavan vantilatörünün montaj yüksekliği ve tespit biçimi; havalandırma fanlarında yakıt yakan cihazların baca gazının odaya geri çekilmemesi için alınacak önlemler kılavuzda yer alır.
Tipik test programı
Testler EN 60335-1 ve EN 60335-2-80 birlikte uygulanarak yapılır. Program, vantilatörün tipine göre belirlenir.
| Test ya da kontrol | Ne doğrulanır? |
|---|---|
| Giriş gücü ölçümü | Beyan edilen gücün izin verilen sapma içinde kaldığı |
| Isınma deneyi | Motor sargısı, kablo ve gövde sıcaklıklarının sınırlar içinde olduğu |
| Deney parmağıyla erişim kontrolü | Kanatlara ve gerilimli bölümlere dokunulamadığı |
| Kilitli rotor deneyi | Motor koruyucusunun çalıştığı, sargı sıcaklığının sınırı aşmadığı |
| Askı yük deneyi (tavan vantilatörü) | Askı düzeninin yük altında kopmadığı ve biçim değiştirmediği |
| Kararlılık ve mekanik dayanım | Vantilatörün devrilmediği, ızgaranın darbeye dayandığı |
| Kaçak akım ve elektriksel dayanım | Yalıtımın çalışma sıcaklığında ve nem deneyinden sonra yeterli olduğu |
| Isıya ve yangına dayanıklılık | Plastik parçaların kızaran tel ve bilya basınç deneylerinden geçtiği |
Nemli hacimler için tasarlanan fanlarda su püskürtme deneyleri IP testi yöntemiyle yapılır.
CE sürecindeki yeri
- Risk değerlendirmesi: Mekanik yaralanma, düşme, elektrik çarpması ve yangın tehlikeleri vantilatörün tipine göre belirlenir.
- Tasarım: Koruyucu ızgara, askı düzeni ve motor koruması standardın gereklerine göre seçilir.
- Doğrulama ve testler: Numune, EN 60335-1 ve EN 60335-2-80’e göre test edilir; EMC testleri ayrıca yapılır.
- Teknik dosya: Test raporları, şemalar, kritik bileşen listesi ve kullanım kılavuzu teknik dosyaya girer.
- Uygunluk beyanı: EN 60335-2-80, uygulanan standartlar arasında yazılır ve CE işareti iliştirilir.
Uyumlaştırılmış standarda uygunluk, Alçak Gerilim Yönetmeliği‘nin ilgili temel gereklerine uygunluk karinesi sağlar.
Birlikte uygulanan standartlar
- EN 55014-1 ve EN 55014-2: Ev aletlerinde EMC emisyon ve bağışıklık
- EN 62233: Ev aletlerinin elektromanyetik alanlarının ölçümü
- EN IEC 60598-1: Aydınlatma armatürleri (aydınlatmalı tavan vantilatörlerinde)
- RoHS: Tehlikeli maddelerin kısıtlanması
- Eko-tasarım kuralları: Vantilatörlerde verim ve bilgi gereklilikleri ürüne göre ayrıca değerlendirilir
Sık sorulan sorular
EN 60335-2-80 tek başına yeterli mi?
Hayır. Bölüm 2-80, EN 60335-1 ile birlikte uygulanır; test raporu iki standardı da kapsar. EMC ve RoHS gibi diğer mevzuat ayrıca değerlendirilir.
Endüstriyel fanlar bu standarda girer mi?
Hayır. Standart ev ve benzeri kullanım içindir. Endüstriyel fanlar çoğunlukla makine mevzuatı ve kendi standartlarıyla değerlendirilir.
Uzaktan kumandalı vantilatörde ek test olur mu?
Kumanda elektroniği güvenlik açısından bu standartla değerlendirilir. Cihazda Wi-Fi ya da Bluetooth gibi bir telsiz modülü varsa telsiz ekipman kuralları da devreye girer.
Hangi sürüm geçerli?
AB Resmî Gazetesi’nde atıf yapılan sürüm EN 60335-2-80:2003’tür. Teste başlamadan önce güncel atıf kontrol edilmelidir.
Aynı gruptaki diğer standartlar
- EN 60335-2-30: Oda Isıtıcıları
- EN 60335-2-40: Isı Pompaları ve Klimalar
- EN 60335-2-23: Cilt ve Saç Bakım Cihazları
- EN IEC 60598-1: Aydınlatma Armatürleri
