EN 55014-1, tam adıyla “Elektromanyetik uyumluluk – Ev aletleri, elektrikli el aletleri ve benzeri cihazlar için kurallar – Bölüm 1: Emisyon”, bu ürünlerin çevreye yaydığı radyo frekans bozulmasının sınırlarını ve ölçüm yöntemlerini belirler. Emisyon, cihazın şebekeye ve havaya verdiği istenmeyen elektromanyetik enerjidir; amaç radyo alıcılarının ve diğer cihazların etkilenmemesidir. Ev aletleri için EMC testlerinin emisyon tarafı bu standarda göre yapılır.
EN 55014-1 testlerni ve ürününüzün CE belgesi sürecini birlikte yürütelim; CE Danışmanı tüm süreci tek elden üstlenir.
EN 55014-1 künyesi
| AB Resmî Gazetesi’nde atıf yapılan sürüm | EN 55014-1:2017 |
|---|---|
| Resmî başlık | Electromagnetic compatibility – Requirements for household appliances, electric tools and similar apparatus – Part 1: Emission |
| Desteklediği mevzuat | EMC Yönetmeliği (2014/30/AB) |
| Standart türü | EMC ürün ailesi standardı |
Hangi ürünleri kapsar?
Standart, ana işlevini motor, anahtarlama ya da ayar düzenleriyle yerine getiren cihazlara uygulanır. Şebekeden, aküden ya da başka bir kaynaktan beslenen ürünler kapsamdadır. Tipik örnekler:
- Çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, buzdolabı, elektrikli süpürge
- Mutfak robotu, blender, kahve makinesi gibi küçük ev aletleri
- Matkap, taşlama, testere gibi elektrikli el aletleri
- Isıtıcılar, vantilatörler, saç kurutma makineleri
- Elektrikli oyuncaklar
- Otomatlar ve benzeri cihazlar
Aydınlatma cihazları EN 55015, multimedya cihazları EN 55032, mikrodalga fırınlar ise EN 55011 kapsamındadır. EN 55014-1 yalnız emisyonu ele alır; aynı ürün ailesinin bağışıklık kuralları EN 55014-2’dedir.
Standardın ana gereklilikleri
- Sürekli bozulma sınırları: Motor, elektronik kart ve anahtarlamalı güç kaynağı gibi kaynakların ürettiği kesintisiz bozulma için sınırlar verilir.
- İletilen bozulma: Şebeke ucunda ve varsa yük ya da ek uçlarda bozulma gerilimi 150 kHz ile 30 MHz arasında ölçülür.
- 30 MHz üzerindeki bozulma: Ürünün yapısına göre besleme kablosundaki bozulma gücü (30 MHz ile 300 MHz arası) ya da ışınımla yayılan bozulma (30 MHz ile 1.000 MHz arası) ölçülür.
- Süreksiz bozulma (click): Termostat, program anahtarı ve röle gibi düzenlerin açma kapama anında ürettiği kısa süreli bozulmalar ayrı kurallarla değerlendirilir.
- Ürün türüne göre sınır grupları: Ev aletleri, el aletleri ve diğer ürün türleri için farklı sınır değerleri uygulanır; el aletlerinde sınır motor gücüne bağlıdır.
- Çalışma koşulları: Her ürün türü için ölçüm sırasındaki yük, hız ayarı ve program standartta tanımlanır.
- Dedektörler: Ölçümler yarı tepe (quasi-peak) ve ortalama dedektörle yapılır; iki sınır da sağlanmalıdır.
- Seri üretimde uygunluk: Seri üretilen cihazların sınırlara uygunluğu istatistiksel değerlendirme yöntemiyle gösterilebilir.
EN 55014-1 testleri
Ölçümler, ürün standartta tanımlanan çalışma koşulunda ve en yüksek bozulmayı veren ayarda çalıştırılarak yapılır.
| Test ya da kontrol | Ne doğrulanır? |
|---|---|
| Şebeke ucunda bozulma gerilimi | Şebekeye iletilen bozulmanın sınırların altında olduğu (yapay şebeke ile ölçülür) |
| Yük ve ek uçlarda bozulma gerilimi | Yardımcı bağlantı uçlarından iletilen bozulmanın sınırların altında olduğu |
| Bozulma gücü | Besleme kablosu üzerinden yayılabilecek bozulmanın sınırların altında olduğu (soğurucu kelepçe ile ölçülür) |
| Işınımla yayılan bozulma | Cihazdan havaya yayılan alan şiddetinin sınırların altında olduğu |
| Süreksiz bozulma (click) ölçümü | Click sayısı ve genliğinin, click oranına göre belirlenen sınırı aşmadığı |
| İndüksiyonlu pişirme cihazlarında ek ölçümler | Daha düşük frekanslardaki iletilen bozulmanın ve manyetik alanın sınırların altında olduğu |
Click, sürekli bozulma sınırını aşan, 200 ms’den uzun sürmeyen ve bir sonraki bozulmadan en az 200 ms ayrılan bozulmadır. Seyrek click üreten cihazlara daha yüksek sınır tanınır.
CE sürecindeki yeri
- EMC değerlendirmesi: Ürünün kullanılacağı ortam, bağlantı uçları ve uygulanacak emisyon ve bağışıklık standartları belirlenir.
- Tasarım: Filtre, ekranlama, kablo ve kart yerleşimi emisyon sınırları gözetilerek tasarlanır.
- Testler: Emisyon EN 55014-1’e, bağışıklık EN 55014-2’ye göre ölçülür; harmonik ve kırpışma testleri eklenir.
- Teknik dosya: Test raporu, test düzeninin fotoğrafları, şemalar ve kritik bileşen listesi teknik dosyaya girer.
- Uygunluk beyanı: EN 55014-1, uygulanan standartlar arasında yazılır ve ürüne CE işareti konur.
Uyumlaştırılmış standarda uygunluk, EMC Yönetmeliği‘nin ilgili temel gereklerine uygunluk karinesi sağlar. Ev aletleri ayrıca LVD kapsamındadır; güvenlik testleri EN 60335 serisine göre ayrıca yapılır.
Birlikte uygulanan standartlar
- EN 55014-2: Ev aletleri ve benzeri cihazlar için bağışıklık kuralları
- EN IEC 61000-3-2: Harmonik akım emisyon sınırları
- EN 61000-3-3: Gerilim değişimleri ve kırpışma (flicker) sınırları
- EN 55032: Multimedya cihazlarında emisyon
- EN 55015: Aydınlatma cihazlarında radyo bozulması
- EN 55011: Endüstriyel, bilimsel ve tıbbi cihazlarda radyo frekans bozulması
Sık sorulan sorular
EN 55014-1 testi tek başına yeterli mi?
Hayır. EN 55014-1 yalnız emisyonu kapsar. EMC uygunluğu için bağışıklık (EN 55014-2) ve şebekeye bağlı ürünlerde harmonik akım ile kırpışma testleri de gerekir.
Wi-Fi ya da Bluetooth içeren ev aleti nasıl değerlendirilir?
Radyo modülü içeren ürün Radyo Ekipmanları Yönetmeliği kapsamına girer ve EMC yönü o mevzuatın standartlarıyla değerlendirilir; test planını laboratuvar buna göre kurar.
Hangi sürüm geçerli?
AB Resmî Gazetesi’nde EMC Yönetmeliği (2014/30/AB) kapsamında atıf yapılan sürüm: EN 55014-1:2017. CENELEC’te daha yeni sürüm yayımlanmıştır; karine için Resmî Gazete’de atıf yapılan sürüm esas alınır. Teste başlamadan önce güncel atıf kontrol edilmelidir.
