EN IEC 60335-2-11:2010+A1:2015+A11:2012 standardı, havalandırmalı (vented), yoğuşmalı (condenser) ve ısı pompalı (heat pump) ev tipi elektrikli çamaşır kurutma makinelerinin güvenlik gerekliliklerini belirler. LVD 2014/35/AB kapsamında CE belgelendirmenin temel uyum standardıdır ve EN IEC 60335-1 ile birlikte okunur.
Standart künyesi
| Standart kodu (Güncel CENELEC baskısı) | EN IEC 60335-2-11:2022+A11:2022 |
| LVD harmonize listesinde (Resmi Gazete’de cited versiyon) | EN 60335-2-11:2010+A1:2015+A11:2012+A2:2018 |
| İlgili direktifler / tüzükler | LVD 2014/35/AB EMC 2014/30/AB Ecodesign (AB) 2019/2023 Enerji Etiketi (AB) 2019/2014 RoHS 2011/65/AB WEEE 2012/19/AB |
| Kapsam | Ev tipi çamaşır kurutma makineleri (kondenser, ısı pompalı, havalandırmalı) |
Not: Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nde (LVD 2014/35/AB harmonize listesi) henüz güncel CENELEC baskısı işlenmediğinden, “presumption of conformity” (uygunluk varsayımı) hâlâ önceki baskı üzerinden sağlanır. Pratik olarak piyasa yeni baskıyı kullanmaktadır.
CE belgelendirmenin 5 ana aşaması — soldan sağa süreç akışı
Kurutma makineleri neden EN 60335-2-11 kapsamındadır?
Kurutucular, ev aletleri arasında tarihsel olarak en yüksek yangın istatistiğine sahip kategoridir. İngiltere’de 2014-2019 arasında kurutucu kaynaklı 2.000+ yangın kayıtlıdır. Standart bunu üç temel tasarım şartıyla kontrol altına almaya çalışır: (1) tiftik filtresi + ısıl yüzey ayrımı, (2) aşırı ısınmaya karşı iki bağımsız termal koruyucu, (3) motor ve rezistans arasındaki fiziksel engel.
Yangın riski, kurutucunun çalışma prensibinden doğar: ıslak kumaş + yüksek sıcaklık + yüksek hava akışı + tiftik. Eğer filtre tıkanırsa veya bypass edilirse, tiftik rezistansa ulaşıp alev alabilir. Bu nedenle standart, “filtre sökülü halde cihaz çalışmamalı” ya da “çalışsa bile rezistansa tiftik erişimi engelli olmalı” şeklinde çift katmanlı koruma ister.
Isı pompalı modeller ayrı bir risk ekler: yoğuşma ünitesi içindeki soğutucu akışkan (propan R290 veya R134a) kaçtığında yanıcı gaz buluşması oluşabilir. F-gaz tüzüğü (EU) 517/2014 R290 miktarı ≤ 150 g ise LVD + 60335-2-11 yeterlidir; > 150 g ticari sınıra girer.
EN 60335-2-11 kapsamı
- Havalandırmalı (vented) kurutucular — dış tahliye hortumu ile
- Yoğuşmalı (condenser) kurutucular — iç su haznesi veya kanalizasyon tahliye
- Isı pompalı (heat pump) kurutucular — R290 veya R134a soğutucu akışkan
- Kombine yıkama + kurutma cihazları (kurutma kısmı için) — yıkama kısmı EN 60335-2-7
- Ankastre (built-in) modeller
- Küçük kapasiteli (3-6 kg) ve büyük kapasiteli (7-10 kg) modeller
- Ters çevrilebilir kapılı modeller (menteşe her iki yönde)
- Self-cleaning condenser modeller (otomatik yoğuşma kanalı temizleme)
Kapsam dışı
- Ticari çamaşırhane kurutucuları: EN 60335-2-65 (ticari kurutucular).
- Gazlı kurutucular: Gaz yakma güvenliği için EN 30-1-1 + EN 60335-2-88.
- Santrifüj tipi (dönen sepet, ısıtmasız): EN 60335-2-4.
- Duvara asılan açık sistem kurutma rafları: Elektrikli değil → 60335 kapsamı dışında.
- Sterilize eden medikal cihaz kurutucuları: MDR 2017/745.
EN 60335-1 ile ilişki
EN IEC 60335-1‘in temel güvenlik kuralları zorunlu çekirdektir. 2-11 üzerine ekler: tiftik filtre koruması, çift termal koruyucu (biri resetlenebilir, biri one-shot), tambur rulmanı yağlama güvenliği, ısı pompalı modeller için soğutucu kaçak/yangın senaryosu, kurutma sonrası “cool-down” fazı (yangın riski azaltan soğutma dönüşü).
Kurutma makinelerine özel gereklilikler (2-11 eklentileri)
- Madde 22.105 — Tiftik filtre bypass engeli: Filtre sökülü iken cihaz çalıştırılamaz olmalı veya rezistansa tiftik ulaşmamalı (ikincil kafes + sensör).
- Madde 19.104 — Tiftik yangın testi: Filtreye kontrollü tiftik yüklenir, cihaz maksimum programda 1 saat çalıştırılır; rezistans çevresinde alevlenme olmamalı.
- Madde 19.105 — Soğuma çevrimi (cool-down): Cihaz program sonunda 10-20 dk düşük sıcaklıkta dönüş yapmalı; kumaş + tambur soğumadan kapatılmamalı. Kullanıcı ani kapatırsa termal koruyucu devre dışı kalmamalı.
- Madde 11.8 — Tambur + cam sıcaklık: Kapı cam yüzeyi 60°C’yi, metal kapı çerçevesi 55°C’yi aşmamalı.
- Madde 22.106 — İki bağımsız termal koruyucu: Biri resetlenebilir (bimetal), biri one-shot (termik sigorta). Birincil arızada ikincil devreye girip rezistansı kalıcı keser.
- Madde 22.103 — Çocuk kilidi (program): Kapak açılmadığında cihaz çalışmaz, kilit sensörü bypass edilmemeli.
- Madde 7.12.1 — R290 soğutucu (ısı pompalı): Miktar ≤ 150 g ev segment; elektrik kutulaması soğutucu kaçak bölgesinden ayrı IP korumalı; elektrikli parça ark potansiyeli 300 mJ altında.
- Madde 25.1 — Su tahliye bağlantısı (yoğuşmalı): Hortum ile kanalizasyon bağlantısı olabilir; geri akış önleyici şart.
Test süreci
- Yapısal kontroller: Sınıf I (topraklı) standart; metal muhafaza + rezistans.
- Elektriksel testler: Dielektrik dayanım (1750 V AC 1 dk), yalıtım direnci, kaçak akım (3.5 mA sabit + geçici 5 mA sınır).
- Termal testler: Maksimum kapasite + maksimum sıcaklık program; rezistans, tambur, motor, kapı cam, dış muhafaza sıcaklıkları.
- Tiftik yangın testi: Kontrollü tiftik yüklemesi + uzun çalışma + ısı haritalama.
- Çift termal koruyucu testi: Birinci termal devre dışı; ikincil devre açılmalı.
- Isı pompalı modeller: Soğutucu sızıntı simülasyonu (sensör + elektrikli parça ayrımı), kompresör aşırı yük.
- Mekanik testler: Kapak menteşe dayanım (10.000 açma-kapama), kapı kilit testi, tambur rulman aşındırma.
- Ecodesign ve Enerji Etiketi ölçümleri (EN 61121): Enerji tüketimi, kurutma verimliliği — CE değil fakat ürün pazara çıkışı için zorunlu.
- EMC: EN 55014-1 + EN 55014-2 (motor + rezistans + ısı pompalı kompresör kombine).
CE belgelendirme süreci
- Teknik dosya: Motor, rezistans, termal koruyucu, kompresör (ısı pompalı), soğutucu akışkan MSDS, filtre tasarımı çizimi, muhafaza ve kapak cam spec, kablo sertifikası.
- Akredite lab testi: EN 60335-1 + EN 60335-2-11 + EMC paketi + Ecodesign ölçümleri (EN 61121).
- Enerji Etiketi (EU 2019/2014): Revize etiket sınıfları (A-G). Pazara sunum öncesi EPREL veritabanı kaydı zorunlu.
- F-gaz (ısı pompalı): R290 ≤ 150 g ise kayıt basit; R134a kullanımı giderek kısıtlanıyor, GWP 1430 — yeni tasarımlarda R290 tercih edilir.
- WEEE + RoHS: Büyük ev aleti kategorisi, geri dönüşüm zorunlu.
- DoC + CE + 10 yıl teknik dosya + EPREL kaydı.
Sıkça sorulan sorular
İkisi de EN 60335-2-11 kapsamında. Ancak ısı pompalı modeller için soğutucu akışkan (R290 / R134a) ilave test maddeleri uygulanır (madde 7.12.1, sızıntı ve arkağaltı). Yoğuşmalı modeller sadece rezistans + su tahliye odaklı test edilir. Dosya yapısı farklı — biri R290 MSDS içerir, diğeri içermez.
İngiltere ve Almanya’daki yangın istatistikleri, ev tipi kurutucuların ev yangınları içinde %10-15 gibi yüksek bir paya sahip olduğunu göstermiştir. 2015-2018 arasında Whirlpool/Hotpoint milyonlarca cihazı tiftik filtre tasarım hatası nedeniyle geri çağırdı. O günden beri pazar denetimleri bu testi en yüksek öncelikle denetliyor; geçemeyen ürünler CE’si iptal edilir ve geri çağrılır.
Kısa vadede evet — R134a yanıcı değil, arkağaltı testleri uygulanmaz. Uzun vadede hayır — R134a GWP 1430, F-gaz tüzüğü kapsamında kademeli kısıtlama uygulanır; 2025+ pazar payı daralacak. Üretici yeni tasarımda R290 tercih etmeli; geçiş maliyeti ayrı bir tasarım projesi (kısa vadede R134a kabul görse bile).
Hayır — iki ayrı test paketi gerekir: yıkama kısmı EN 60335-2-7 + kurutma kısmı EN 60335-2-11. İkisi tek raporda birleştirilebilir (aynı akredite lab) fakat test kapsamı birleşik olmalı; tek başına “-7 ile CE aldım kurutma da çalışır” yetersiz.
Standart, “filtre sökülü veya tıkalı iken cihaz güvenli kalmalı” şart koşar — bu kullanıcı ihmaline karşı tasarım zorunluluğudur. Eğer cihaz bu testi geçmişse, yangın halinde üretici sorumluluğu azalır (kullanıcı kılavuzu “her kullanımdan sonra filtre temizleyin” uyarısı taşımalı). Test geçilmemiş veya bypass edilmişse sorumluluk üreticide.
Tek tambur kapasitesi 6-10 kg ev tipi (2-11), ≥ 10 kg veya profesyonel kullanım etiketli ticari (2-65). Ayrıca çalışma saati yoğunluğu (günlük > 6 saat ticari varsayılır), kurulum ortamı (ev değil çamaşırhane), ücretli kullanım (jetonlu) ticari kriter. Sınır durumlar için akredite lab karar verir.
Hayır — Ecodesign (EU 2019/2013) ve Enerji Etiketi (EU 2019/2014) ayrı yönetmeliklerdir ve kendi uygunluk beyanları gerektirir. CE işareti bu ayrı DoC ile desteklenmelidir. Üç yönetmelik birlikte dosyalanır fakat teknik raporları ayrıdır. EPREL veritabanı kaydı unutulursa pazara sunuma engel oluşturur (2018’den beri zorunlu).
İlgili standartlar ve yönetmelikler
- EN IEC 60335-1 (ana rehber)
- LVD 2014/35/AB
- EN 60335-2-7 — Çamaşır makineleri
- EN 61121 — Kurutma performans ölçüm standardı
- EU 2019/2014 — Enerji Etiketi (revize)
- EU 2019/2013 — Ecodesign (revize)
- EU 517/2014 — F-gaz Tüzüğü (ısı pompalı modeller)
- EN 55014-1 / EN 55014-2 — EMC
Kurutma makinesi CE belgelendirme desteği
Havalandırmalı, yoğuşmalı veya ısı pompalı çamaşır kurutma makinesi üretiyor/ithal ediyorsanız; EN 60335-2-11 test dosyası hazırlığı, tiftik yangın testi senaryoları, R290 soğutucu ile ısı pompalı tasarım uyumu, Ecodesign + Enerji Etiketi + EPREL kaydı ve ithalat gümrük sürecinde tam CE danışmanlığı sağlıyoruz.
Ürün uygunluk değerlendirmesinden teknik dosyaya kadar uçtan uca destek.
Resmî kaynaklar
Bu standardın atıfta bulunduğu Avrupa direktifleri ve standardizasyon kuruluşları: