EN 61000-6-2, tam adıyla “Elektromanyetik uyumluluk (EMU) – Bölüm 6-2: Genel standartlar – Endüstriyel ortamlar için bağışıklık”, fabrika ve benzeri ağır sanayi ortamlarında kullanılan ve ürüne özel EMC standardı bulunmayan cihazlar için bağışıklık testlerini ve seviyelerini belirler. EMC testlerinde en sık kullanılan jenerik standarttır; emisyon tarafındaki eşi EN 61000-6-4’tür.
EN 61000-6-2 testlerni ve ürününüzün CE belgesi sürecini birlikte yürütelim; CE Danışmanı tüm süreci tek elden üstlenir.
Bu standart ne için vardır?
Bir fabrikada büyük motorlar, kaynak makineleri ve frekans dönüştürücüler sürekli açılıp kapanır; şebeke darbelerle dolu, manyetik alanlar güçlü, telsiz ve el terminalleri cihazların hemen yanındadır. Bu ortamda çalışacak bir cihazın konut ortamına göre daha ağır bozulmalara dayanması gerekir. EN 61000-6-2 bu ortamı tarif eder ve ürün standardı olmayan cihazlar için test listesini, yükseltilmiş seviyeleri ve performans kriterini verir.
Standart “endüstriyel ortam”ı şebekeyle tanımlar: tesis, kamuya açık şebekeden değil, kendi orta ya da yüksek gerilim trafosundan beslenir. Metal işleme, kimya, kâğıt, otomotiv tesisleri ve havalimanlarının yüksek gerilim bölgeleri örnek verilir.
EN 61000-6-2 künyesi
| Güncel baskı | EN IEC 61000-6-2:2019 (IEC 61000-6-2:2016); EN 61000-6-2:2005 baskısının yerini aldı |
|---|---|
| Resmî başlık | Electromagnetic compatibility (EMC) – Part 6-2: Generic standards – Immunity for industrial environments |
| Standart türü | Jenerik bağışıklık standardı: temel test standartlarına (EN 61000-4-x) atıf yapar, seviye ve kriteri kendisi belirler |
| Desteklediği mevzuat | EMC Yönetmeliği (2014/30/AB); ürün standardı yoksa uygunluk karinesi bu standartla sağlanır |
Hangi ürünlere uygulanır?
Endüstriyel tesislerde, kapalı ya da açık alanda kullanılan ve ürüne özel EMC standardı olmayan tüm elektrikli ve elektronik cihazlara uygulanır; pil ile çalışan ya da DC şebekeye bağlanan endüstriyel cihazlar da kapsamdadır.
- Tipik örnekler: makine kontrol panoları ve özel PLC uygulamaları, sensörler ve aktüatörler, endüstriyel güç kaynakları, proses ölçüm cihazları, HMI panelleri, endüstriyel haberleşme ağ geçitleri.
- Makine imalatçıları için EN 61000-6-2 çoğunlukla makinenin elektrik donanımının EMC değerlendirmesinde kullanılır.
- Ürün standardı olan cihazlarda (ör. sürücüler için EN 61800-3, ölçüm cihazları için EN 61326-1) o standart öncelik alır.
Kapı başına testler
- Muhafaza kapısı: elektrostatik boşalma (EN 61000-4-2), ışınan RF alan (EN 61000-4-3) ve şebeke frekanslı manyetik alan (EN 61000-4-8). Manyetik alan 30 A/m ile konut ortamının on katıdır.
- AC güç kapısı: burst (EN 61000-4-4), surge (EN 61000-4-5), iletilen RF (EN 61000-4-6), gerilim çukurları ve kesintiler (EN 61000-4-11). Elektronik güç dönüştürücülerinde koruma devrelerinin devreye girmesi ve kriter C kabul edilir.
- DC güç kapısı: iletilen RF, surge ve burst; DC şebekeye bağlanmayan DC kapıları sinyal kapısı gibi test edilir.
- Sinyal ve kontrol kapıları: kablo uzunluğu 3 m’yi aşabilen bağlantılarda iletilen RF ve kapasitif kelepçeyle burst; bina dışına çıkan uzun hatlarda surge. Doğrudan AC şebekeye bağlanan sinyal kapıları AC güç kapısı gibi değerlendirilir.
- Çalışma koşulu: cihaz, bozulmaya en duyarlı modda ve üreticinin tanımladığı tipik endüstriyel kurulumla çalıştırılır.
Deney seviyeleri
| Olay | Seviye | Kriter |
|---|---|---|
| Elektrostatik boşalma | ±4 kV temas · ±8 kV hava | B |
| Işınan RF alan, 80 MHz – 1 GHz | 10 V/m, %80 AM 1 kHz | A |
| Işınan RF alan, 1,4 – 6 GHz | 3 V/m, %80 AM 1 kHz | A |
| Şebeke frekanslı manyetik alan | 30 A/m, 50/60 Hz | A |
| Burst, AC güç | ±2 kV, 5 ya da 100 kHz | B |
| Surge, AC güç | ±2 kV hat-toprak · ±1 kV hat-hat | B |
| İletilen RF, 0,15 – 80 MHz | 10 V, %80 AM 1 kHz | A |
| Gerilim çukurları, AC güç | %0 1 periyot · %40 10/12 periyot · %70 25/30 periyot | B · C · C |
| Kesinti, AC güç | %0 250/300 periyot | C |
| Sinyal kapısı: iletilen RF · surge · burst | 10 V · ±1 kV hat-toprak · ±1 kV | A · B · B |
Seviyeler 2016 baskısına göredir. Kaynak makinelerinin hemen yanı gibi aşırı ortamlar bu seviyelerin dışında kalır; orada ek önlem gerekir.
Performans kriteri
- A: cihaz test sırasında da belirtilen sınırlar içinde çalışır. Sürekli olaylar (RF alan, iletilen RF, manyetik alan) için istenir.
- B: geçici bozulma olabilir, cihaz kendiliğinden toparlanır. Geçici olaylar (ESD, burst, surge, kısa çukurlar) için istenir.
- C: işlev kaybolabilir; kullanıcı müdahalesiyle toparlanır. Uzun çukurlar ve kesintiler için kabul edilir.
Endüstriyel cihazda “normal çalışma” tanımı güvenlik işlevlerini de kapsar; test sırasında güvenlik fonksiyonunun davranışı LVD güvenlik değerlendirmesiyle birlikte ele alınır.
CE sürecindeki yeri
- Ürüne özel EMC standardı olup olmadığı araştırılır; yoksa ve cihaz endüstriyel ortamda kullanılacaksa EN 61000-6-2 seçilir.
- Cihazın kapıları ve kablo uzunlukları listelenir; her kapı için test planı yapılır.
- Akredite laboratuvarda testler yapılır; rapora test planı, kriterler ve gözlenen davranış işlenir.
- Rapor teknik dosyaya girer; EMC Yönetmeliği kapsamında AB uygunluk beyanı düzenlenir ve CE belgesi süreci tamamlanır.
Birlikte uygulanan standartlar
- EN 61000-6-4: aynı ortam için jenerik emisyon standardı
- EN 61000-6-1: konut ve hafif sanayi ortamı için jenerik bağışıklık
- EN 61000-4-2, EN 61000-4-4, EN 61000-4-5: ESD, burst ve surge temel test standartları
- EN 61000-4-3, EN 61000-4-6, EN 61000-4-11: RF alan, iletilen RF ve gerilim çukuru temel test standartları
Sık sorulan sorular
Cihazım hem fabrikada hem ofiste kullanılacaksa hangi standart seçilir?
Her iki ortam için de uygunluk isteniyorsa bağışıklıkta daha ağır olan EN 61000-6-2 seviyeleri uygulanır; emisyonda ise daha sıkı olan EN 61000-6-3 sınırları seçilir. Böylece cihaz iki ortamda da uygun sayılır.
Makine CE belgesinde EN 61000-6-2 yeterli mi?
Makinenin elektrik donanımı için ürün standardı yoksa EN 61000-6-2 ve EN 61000-6-4 çifti EMC gereklerini karşılar. Makine içindeki sürücü, PLC gibi bileşenlerin kendi EMC uygunluğu ayrıca aranır; makine düzeyinde değerlendirme bu bileşenlerin kurulum talimatına uygun montajını da içerir.
Cihazım 10 V/m testini geçemezse ne yapılır?
Çoğunlukla kablo ekranlaması ve 360° şase bağlantısı, metal gövdenin açıklıklarının küçültülmesi ve analog girişlere RF filtresi eklenmesi sorunu çözer. Yazılımda ölçüm değerlerinin makul filtrelenmesi de geçici sapmaları kriter A’nın içinde tutar.
Aynı gruptaki diğer standartlar
- EN 61000-6-4: Endüstriyel Ortam Emisyon
- EN 61000-6-1: Konut ve Hafif Sanayi Bağışıklık
- EN 61000-6-3: Konut ve Hafif Sanayi Emisyon
