EN IEC 60335-2-4:2010+A1:2015+A11:2018+A2:2019 standardı, ev ve benzeri yerlerde kullanılan santrifüj tipi çamaşır sıkma makinelerinin (spin extractor) güvenlik gerekliliklerini belirler. Cihaz yıkanmış çamaşırı yüksek devirli dönüşle suyu atacak şekilde tasarlanır; bu yüzden standart hem elektrik hem mekanik (dengesiz yük, kapak kilidi) güvenliği birlikte düzenler. LVD 2014/35/AB kapsamındadır ve EN IEC 60335-1 ile birlikte okunur.
Standart künyesi
| Standart kodu (Güncel CENELEC baskısı) | EN IEC 60335-2-4:2023 |
| LVD harmonize listesinde (Resmi Gazete’de cited versiyon) | EN 60335-2-4:2010+A1:2015+A11:2018+A2:2019 |
| İlgili direktifler / tüzükler | LVD 2014/35/AB EMC 2014/30/AB RoHS 2011/65/AB |
| Kapsam | Ev tipi bağımsız santrifüj çamaşır sıkma makineleri (tambur kapasitesi max ~10 kg) |
Not: Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nde (LVD 2014/35/AB harmonize listesi) henüz güncel CENELEC baskısı işlenmediğinden, “presumption of conformity” (uygunluk varsayımı) hâlâ önceki baskı üzerinden sağlanır. Pratik olarak piyasa yeni baskıyı kullanmaktadır.
CE belgelendirmenin 5 ana aşaması — soldan sağa süreç akışı
Santrifüj çamaşır kurutucular neden EN 60335-2-4 kapsamındadır?
Santrifüj sıkma makinesi, 1400–2800 d/dk devirde dönen bir tamburla çalışır. Bu hızda tamburun kinetik enerjisi yüksektir: dengesiz yük (bir yana kaymış çamaşır), rulmanın aşınması veya kapağın açılması ciddi mekanik yaralanmaya yol açabilir. Elektriksel olarak da motor yüksek başlangıç akımı çeker, dinamik frenleme gerekir ve su ortamında çalıştığı için sızdırmazlık kritiktir.
Standardın üç ana odağı: (1) kapak kilitleme — tambur dönerken kapak açılamaz, durmadan en az 2 saniye sonra kilit çözülür; (2) dengesizlik kontrolü — aşırı titreşimde cihaz kendini durdurur; (3) su ortamına karşı elektrik izolasyonu — motor ve kumanda kartı IPX4 ve üzeri koruma sağlar.
Türkiye ve güney Avrupa pazarlarında ayrı sıkma makinesi hâlâ satılır (küçük hanelerde çamaşır makinesine ek aksesuar olarak); kuzey Avrupa’da ise artık bağımsız ürün olarak nadir — kombine yıkama-sıkma modellerinin içinde entegre. EN 60335-2-4, sadece bağımsız santrifüj sıkmayı kapsar; kombine modeller EN 60335-2-7‘e gider.
EN 60335-2-4 kapsamı
- Bağımsız santrifüj çamaşır sıkma makineleri (tek fonksiyonlu)
- Üst yüklemeli santrifüj sıkmalar
- Manüel ve otomatik dengesizlik kontrollü modeller
- Pompa ile tahliye eden modeller (su haznesine değil)
Kapsam dışı
- Kombine yıkama-sıkma makineleri: EN 60335-2-7 kapsamındadır.
- Kurutmalı kombine modeller: EN 60335-2-11‘e gider.
- Isı ile kurutan (kondenser / ısı pompası) kurutucular: EN 60335-2-11 kapsamındadır.
- Ticari / toplu yıkama santrifüjleri: Endüstriyel makine yönetmeliği ve ilgili özel standartlar uygulanır.
EN 60335-1 ile ilişki
EN IEC 60335-1‘in topraklama, yalıtım, mekanik dayanıklılık ve anormal çalışma bölümleri uygulanır. 2-4 ek olarak yüksek devir güvenliği, kapak kilidi, dengesizlik kesici ve tamburun patlama dayanımı (burst resistance) için özel gereksinimler getirir. Üretici her iki standardın tam uygunluğunu test ettirmek zorundadır.
Santrifüj sıkmalara özel gereklilikler (2-4 eklentileri)
- Madde 20.102 — Tambur patlama dayanımı: Tambur, nominal devirin %50 üzerinde (ör. 2800 d/dk modelde 4200 d/dk) 1 dakika dönerken patlamamalı, parça fırlatmamalıdır.
- Madde 22.101 — Kapak kilidi: Motor çalışıyorken kapak açılamamalı. Motor durduktan sonra tambur tamamen durana kadar (ekstra 2 sn güvenlik) kilit çözülmemeli.
- Madde 22.102 — Dengesizlik algılama: Cihaz aşırı titreşimde otomatik olarak devri düşürmeli veya durmalı. Test: tambura yüklenen dengesiz su torbasıyla 5 deneme, her birinde kesme çalışmalıdır.
- Madde 22.103 — Otomatik fren: Kapak açma komutuyla tambur max 2 sn içinde 60 d/dk altına inmelidir (kullanıcının elini soksa bile güvenli alan).
- Madde 15.101 — Su izolasyonu: Tahliye pompası, rulman bölgesi ve motor hava kanalları IPX4 minimum koruma.
- Madde 19.105 — Motor tıkama testi: Tambur dönmezken motora 30 sn güç verilir; termal koruma devreye girmelidir.
Test süreci
- Yapısal kontroller: Sınıf I (topraklamalı) zorunlu. IP seviyesi kapak kapalıyken IPX4.
- Elektriksel testler: Dielektrik dayanım 2000-3000 V, yalıtım direnci >2 MΩ, kaçak akım <3.5 mA (sınıf I).
- Termal testler: Motor sürekli çalışma (nominal yük + aralıklı mod), sargı sıcaklığı <130°C (sargı sınıfı B).
- Mekanik testler: Dengesiz yük 5 döngü, kapak kilidi ömrü 10.000 açma-kapama, tambur burst testi (%150 nominal devir).
- Su yönetimi: Pompa tıkalıyken sızıntı, hortum kopma senaryosu, titreşimde elektrik bağlantılarının kopma testi.
- EMC: EN 55014-1 + EN 55014-2.
CE belgelendirme süreci
- Teknik dosya: Tambur malzeme raporu (genellikle paslanmaz çelik — sertifika ek), rulman spec, motor veri sayfası, devre şeması, kapak kilidi solenoid spec.
- Makine Yönetmeliği (MD 2006/42/AT / 2023/1230) tetikleme kontrolü: Ev tipi tek fonksiyonlu santrifüj sıkma için tipik olarak “düşük risk makine” kategorisine girer; ev cihazı istisnası uygulanabilir. Ancak yarı-ticari kullanım hedefleniyorsa MD de uygulanır — risk analizi + CE ek olarak MD kapsamında yapılır.
- Akredite lab testi: EN 60335-1 + EN 60335-2-4 + EMC.
- Risk analizi: ISO 12100 benzeri mekanik risk haritalama — hareketli parça, keskin kenar, fırlatma riski.
- DoC + CE + 10 yıl teknik dosya.
Sıkça sorulan sorular
Bağımsız sıkma → EN 60335-2-4. Kombine yıkama-sıkma (modern çamaşır makineleri) → EN 60335-2-7. Standartlar büyük ölçüde örtüşür ama 2-7 yıkama döngüsünün tamamını (ısıtıcı, ön yıkama, durulama) ek kapsar. Üreticinin cihazı hangi kategoriye koyduğu DoC’da açıkça yazılmalıdır.
Evet. Aşırı yüklenmiş veya imalat hatalı (kaynak zayıflığı) tamburların yüksek devirde patladığı ve fırlayan metal parçalarının yaralanmaya neden olduğu olaylar belgelenmiştir. 2-4’ün %150 devir testi bu riske karşı doğrudan koruma sağlar.
Türkiye AB LVD direktifini T.C. Ticaret Bakanlığı mevzuatıyla zorunlu hale getirmiştir — ister iç pazara üret, ister ihraç et, CE (ve dolayısıyla EN 60335-2-4) zorunludur. TSE belgesi ayrı bir kalite işaretidir, CE’nin yerine geçmez.
Motor kesildikten sonra tambur atalet nedeniyle birkaç saniye daha döner. Bu sırada el sokmak yaralanmaya yol açar. Standart, tambur 60 d/dk altına inene kadar kilidin tutmasını şart koşar — bu değer dönme gücünün insan eline ciddi zarar verme eşiği olarak seçilmiştir.
Evet, kapasite fark etmez — 2 kg’lık mini sıkma ile 8 kg’lık modelde aynı EN 60335-2-4 uygulanır. Sadece test yükleri cihazın beyan kapasitesine göre ölçeklenir.
Santrifüj sıkma makineleri için ayrı AB enerji etiketi yoktur (çamaşır makinesi grubunda kombine ürünlerin etiketi vardır). Ancak stand-by güç (<0.5 W) ecodesign 2019/2023 uyarınca kontrol edilir.
Standart malzeme dikte etmez; “uygun mekanik dayanıklılık ve korozyon direnci” kuralı vardır. Pratikte paslanmaz çelik (AISI 430 veya 304) sektör normudur; galvanizli çelik korozyon testinde (tuz sisi 48 saat) genellikle başarısız olur.
İlgili standartlar ve yönetmelikler
- EN IEC 60335-1 (ana rehber)
- EN 60335-2-7 — Çamaşır makineleri (kombine yıkama-sıkma)
- EN 60335-2-11 — Kurutmalı modeller
- LVD 2014/35/AB
- Makine Yönetmeliği 2023/1230 — yarı-ticari kullanımda
- EN 55014-1 + EN 55014-2 — EMC
- ISO 12100 — mekanik risk analizi referansı
Santrifüj sıkma CE belgelendirme desteği
Santrifüj çamaşır sıkma makinesi üreticisi veya ithalatçısıysanız, EN 60335-2-4 test dosyası, Makine Yönetmeliği tetikleme analizi, kapak kilidi ve tambur patlama testi senaryolarının hazırlığı dahil tam CE belgelendirme süreci desteği sağlıyoruz.
Ürün uygunluk değerlendirmesinden teknik dosyaya kadar uçtan uca destek.
Resmî kaynaklar
Bu standardın atıfta bulunduğu Avrupa direktifleri ve standardizasyon kuruluşları: